
سوال:
پاسخ:
در دادخواستهای ارائه شده از سوی بانک، اصل وام، سود و سود پس از سررسید و خسارت تأخیر تأدیه، مورد مطالبه بانک قرار میگیرد. که در قرارداد مضاربه، آن را «سهم مشارکت بانک» مینامند.
اصطلاح سود پس از سررسید به سودی اطلاق میشود که به ماخذ توافق شده در قرارداد بابت ایام پس از سررسید وام و در صورت عدم پرداخت آن در سررسید توسط مشتری، بدان تعلق میگیرد. خسارات تأخیر تأدیه یا خسارت دیرکرد نیز گاه در قرارداد قید میشود که غالباً میزان آن شش درصد است یا آن که نسبت به آن سکوت میشود و در این صورت با تغییر فاحش در ارزش قیمت بر طبق شاخص سالانه بانک مرکزی محاسبه میشود.
مثال
فرض کنید شخصی براساس قرارداد فروش اقساطی، مبادرت به دریافت تسهیلات خرید وسایل و تأسیسات کشاورزی از بانک میکند. این قرارداد، یک ساله و از نوع مضاربه تضمینی با سود 12 درصد تنظیم میشود. چنانچه مبلغ تسهیلات 50 میلیون ریال باشد، سود یک ساله آن معادل مبلغ 6 میلیون ریال است.
اگر وام گیرنده ظرف 2 سال پس از سررسید از پرداخت وام خودداری کند و دادخواست مطالبه علیه وی اقامه شود، باید به ازای هر سال مبلغ 6 میلیون ریال و به ازای 2 سال دیرکرد مبلغ 12 میلیون ریال به عنوان سود پس از سررسید و مجموعاً با احتساب یک سال بازپرداخت وام، مبلغ 18 میلیون ریال به عنوان سود و سود پس از سررسید پرداخت کند. افزون بر آن، خسارت تأخیر تأدیه معادل 6 درصد اصل بدهی پرداخت نشده از تاریخ سررسید تا تسویه کامل (2 سال) که معادل مبلغ 6 میلیون ریال است برای وی لحاظ میشود.
اصل بدهی 50.000.000 ریال
سود یک ساله تسهیلات بانکی تا زمان سررسید 50.000.000×%12
ریال 6.000.000 =
سود پس از سررسید تا تاریخ تسویه
(در دو سال) =6.000.000×2
ریال 1.200.000
خسارت تأخیر تأدیه مربوط به بدهی پرداخت نشده از سررسید تا تاریخ تسویه (دو سال) 2×50.000.000×6%
ریال 6.000.000=
مجموع کل بدهی و خسارات که شخص ملزم به پرداخت به بانک است 74.000.000ریال
فقیه محقق، حجتالاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)
سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی
به آگاهی میرسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ میتوانند پرسشهای فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح بهصورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند.
شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰
حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخگویی به پرسشهای شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی میباشند.

سوال:
پاسخ:
در دادخواستهای ارائه شده از سوی بانک، اصل وام، سود و سود پس از سررسید و خسارت تأخیر تأدیه، مورد مطالبه بانک قرار میگیرد. که در قرارداد مضاربه، آن را «سهم مشارکت بانک» مینامند.
اصطلاح سود پس از سررسید به سودی اطلاق میشود که به ماخذ توافق شده در قرارداد بابت ایام پس از سررسید وام و در صورت عدم پرداخت آن در سررسید توسط مشتری، بدان تعلق میگیرد. خسارات تأخیر تأدیه یا خسارت دیرکرد نیز گاه در قرارداد قید میشود که غالباً میزان آن شش درصد است یا آن که نسبت به آن سکوت میشود و در این صورت با تغییر فاحش در ارزش قیمت بر طبق شاخص سالانه بانک مرکزی محاسبه میشود.
مثال
فرض کنید شخصی براساس قرارداد فروش اقساطی، مبادرت به دریافت تسهیلات خرید وسایل و تأسیسات کشاورزی از بانک میکند. این قرارداد، یک ساله و از نوع مضاربه تضمینی با سود 12 درصد تنظیم میشود. چنانچه مبلغ تسهیلات 50 میلیون ریال باشد، سود یک ساله آن معادل مبلغ 6 میلیون ریال است.
اگر وام گیرنده ظرف 2 سال پس از سررسید از پرداخت وام خودداری کند و دادخواست مطالبه علیه وی اقامه شود، باید به ازای هر سال مبلغ 6 میلیون ریال و به ازای 2 سال دیرکرد مبلغ 12 میلیون ریال به عنوان سود پس از سررسید و مجموعاً با احتساب یک سال بازپرداخت وام، مبلغ 18 میلیون ریال به عنوان سود و سود پس از سررسید پرداخت کند. افزون بر آن، خسارت تأخیر تأدیه معادل 6 درصد اصل بدهی پرداخت نشده از تاریخ سررسید تا تسویه کامل (2 سال) که معادل مبلغ 6 میلیون ریال است برای وی لحاظ میشود.
اصل بدهی 50.000.000 ریال
سود یک ساله تسهیلات بانکی تا زمان سررسید 50.000.000×%12
ریال 6.000.000 =
سود پس از سررسید تا تاریخ تسویه
(در دو سال) =6.000.000×2
ریال 1.200.000
خسارت تأخیر تأدیه مربوط به بدهی پرداخت نشده از سررسید تا تاریخ تسویه (دو سال) 2×50.000.000×6%
ریال 6.000.000=
مجموع کل بدهی و خسارات که شخص ملزم به پرداخت به بانک است 74.000.000ریال
فقیه محقق، حجتالاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)
سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی
به آگاهی میرسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ میتوانند پرسشهای فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح بهصورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند.
شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰
حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخگویی به پرسشهای شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی میباشند.
سامانه مشاوره رایگان قضایی و حقوقی حجت الاسلام و المسلمین دکتر حشمدار