سامانه مشاوره رایگان قضایی جمهوری اسلامی ایران حجت الاسلام و المسلمین دکتر حشمدار
Related Articles
۱. تعریف تقیید تقیید یعنی اینکه یک دلیل، قیدی را برای مطلق ثابت کند و دایره آن را محدود سازد. مثال: مطلق: أعتق رقبة مقید: رقبة مؤمنة نتیجه: مطلق مقید میشود و حکم فقط شامل رقبه مؤمنه میگردد.
در تقیید، موضوع محدود میشود، نه افراد.
۲. تفاوت اساسی میان تقیید و تخصیص اصولیان تأکید میکنند که این دو کاملاً متفاوتاند:
الف) در تخصیص، عام دلالت بر شمول دارد اما در تقیید، مطلق دلالت بر بیقیدی دارد.
ب) تخصیص خروج افراد است اما تقیید خروج حالات و قیود است.
ج) تخصیص رفع حکم از برخی افراد است اما تقیید رفع قید از موضوع است.
د) تخصیص نیازمند دلیل خاص است اما تقیید با هر دلیل معتبر قابل انجام است.
۳. چرا مطلق همیشه قابلیت تقیید دارد اصولیان میگویند: مطلق ذاتاً قابل تقیید است، چون بیقیدیاش ظهور ضعیفی دارد. عرف بهمحض دیدن دلیل مقید، مطلق را محدود میکند.
مثال: مطلق: صلّ مقید: صلّ قائماً عرف فوراً میگوید: مراد از صلّ، نماز ایستاده است.
۴. نسبت مطلق و مقید نسبت میان مطلق و مقید همیشه «عموم و خصوص مطلق» است. یعنی مقید بخشی از مطلق را شامل میشود و مطلق شامل همه حالات است.
مثال: مطلق: رقبة مقید: رقبة مؤمنة مقید بخشی از مطلق است.
۵. آیا مطلق میتواند مقید را تخصیص بزند اصولیان میگویند: نه، مطلق هیچگاه مقید را تخصیص نمیزند. چون مقید ظهور قویتری دارد. پس همیشه مقید مقدم است.
۶. آیا تقیید فقط با دلیل لفظی ممکن است نه، تقیید با دلیل عقلی و لبّی نیز ممکن است. مثال: مطلق: صلّ عقل میگوید: عاجز از ایستادن، ایستاده نماز نمیخواند پس عقل مطلق را مقید میکند
۱. تعریف تقیید تقیید یعنی اینکه یک دلیل، قیدی را برای مطلق ثابت کند و دایره آن را محدود سازد. مثال: مطلق: أعتق رقبة مقید: رقبة مؤمنة نتیجه: مطلق مقید میشود و حکم فقط شامل رقبه مؤمنه میگردد.
در تقیید، موضوع محدود میشود، نه افراد.
۲. تفاوت اساسی میان تقیید و تخصیص اصولیان تأکید میکنند که این دو کاملاً متفاوتاند:
الف) در تخصیص، عام دلالت بر شمول دارد اما در تقیید، مطلق دلالت بر بیقیدی دارد.
ب) تخصیص خروج افراد است اما تقیید خروج حالات و قیود است.
ج) تخصیص رفع حکم از برخی افراد است اما تقیید رفع قید از موضوع است.
د) تخصیص نیازمند دلیل خاص است اما تقیید با هر دلیل معتبر قابل انجام است.
۳. چرا مطلق همیشه قابلیت تقیید دارد اصولیان میگویند: مطلق ذاتاً قابل تقیید است، چون بیقیدیاش ظهور ضعیفی دارد. عرف بهمحض دیدن دلیل مقید، مطلق را محدود میکند.
مثال: مطلق: صلّ مقید: صلّ قائماً عرف فوراً میگوید: مراد از صلّ، نماز ایستاده است.
۴. نسبت مطلق و مقید نسبت میان مطلق و مقید همیشه «عموم و خصوص مطلق» است. یعنی مقید بخشی از مطلق را شامل میشود و مطلق شامل همه حالات است.
مثال: مطلق: رقبة مقید: رقبة مؤمنة مقید بخشی از مطلق است.
۵. آیا مطلق میتواند مقید را تخصیص بزند اصولیان میگویند: نه، مطلق هیچگاه مقید را تخصیص نمیزند. چون مقید ظهور قویتری دارد. پس همیشه مقید مقدم است.
۶. آیا تقیید فقط با دلیل لفظی ممکن است نه، تقیید با دلیل عقلی و لبّی نیز ممکن است. مثال: مطلق: صلّ عقل میگوید: عاجز از ایستادن، ایستاده نماز نمیخواند پس عقل مطلق را مقید میکند
