سامانه مشاوره رایگان قضایی جمهوری اسلامی ایران حجت الاسلام و المسلمین دکتر حشمدار
Related Articles
پس از بررسی برائت، احتیاط، تخییر و استصحاب، اصولیان به سراغ این پرسش میروند که آیا این اصول در مقام عمل با هم تزاحم دارند یا هرکدام در جایگاه ویژهای جریان مییابند.
تحلیل نشان میدهد که اصول عملیه در حقیقت ناظر به شرایط متفاوتاند. برائت در شک ابتدایی و فقدان دلیل الزامآور جاری میشود. احتیاط در مواردی که احتمال تکلیف مهم وجود دارد و ترک آن موجب خوف عقاب است، جریان دارد. تخییر در تزاحم دو تکلیف همعرض و بدون ترجیح مطرح میشود. استصحاب نیز در مواردی که یقین سابق وجود دارد و شک در بقای آن حاصل شده، مقدم بر سایر اصول است.
بنابراین این اصول در مقام عمل با هم تعارض ندارند، بلکه هرکدام قلمرو خاص خود را دارند و عقل و شرع برای رفع حیرت مکلف، آنها را در جایگاههای متفاوت قرار دادهاند. نتیجه این است که اصول عملیه مجموعهای هماهنگاند که در کنار هم، راه مکلف را در همه موارد شک روشن میکنند.
پس از بررسی برائت، احتیاط، تخییر و استصحاب، اصولیان به سراغ این پرسش میروند که آیا این اصول در مقام عمل با هم تزاحم دارند یا هرکدام در جایگاه ویژهای جریان مییابند.
تحلیل نشان میدهد که اصول عملیه در حقیقت ناظر به شرایط متفاوتاند. برائت در شک ابتدایی و فقدان دلیل الزامآور جاری میشود. احتیاط در مواردی که احتمال تکلیف مهم وجود دارد و ترک آن موجب خوف عقاب است، جریان دارد. تخییر در تزاحم دو تکلیف همعرض و بدون ترجیح مطرح میشود. استصحاب نیز در مواردی که یقین سابق وجود دارد و شک در بقای آن حاصل شده، مقدم بر سایر اصول است.
بنابراین این اصول در مقام عمل با هم تعارض ندارند، بلکه هرکدام قلمرو خاص خود را دارند و عقل و شرع برای رفع حیرت مکلف، آنها را در جایگاههای متفاوت قرار دادهاند. نتیجه این است که اصول عملیه مجموعهای هماهنگاند که در کنار هم، راه مکلف را در همه موارد شک روشن میکنند.
