سامانه مشاوره رایگان قضایی جمهوری اسلامی ایران حجت الاسلام و المسلمین دکتر حشمدار
Related Articles
مسئله این بود که اگر یک خبر ضعیف بگوید یک عمل مستحب است، اما یک دلیل معتبر و کلی وجود داشته باشد که همان عمل را حرام میداند، آیا اخبار من بلغ میتواند استحباب را ثابت کند یا نه.
دو نظر وجود داشت:
نظر اول: بله، اخبار من بلغ استحباب را ثابت میکند. چون طبق این مبنا، خبر ضعیف درباره مستحب حجت است و مانند دلیل خاص در برابر دلیل عام محسوب میشود. بنابراین آن دلیل عامِ دال بر حرمت، با این دلیل خاص تخصیص میخورد و نتیجه این میشود که روزه روز جمعه در ماه محرم مستحب است، هرچند اصل روزه در ماه محرم حرام باشد.
نظر دوم: خیر، اخبار من بلغ در چنین موردی شامل نمیشود. دو علت برای این نظر مطرح شده:
علت اول: مطابق بیان آقای خوئی، اخبار من بلغ فقط جایی را شامل میشود که خبر ضعیف تنها وعده ثواب یا استحباب بدهد و در مقابل آن عمل، دلیل معتبر بر حرمت وجود نداشته باشد. اگر دلیل معتبر بر حرمت وجود دارد، دیگر موضوع اخبار من بلغ نیست.
علت دوم: حداقل شک داریم که اخبار من بلغ شامل چنین موردی میشود. در این صورت، باید قدر متیقن را بگیریم؛ یعنی مواردی که در مقابل خبر ضعیف هیچ دلیل معارضی وجود ندارد. بنابراین در مواردی که دلیل معتبر بر حرمت هست، اخبار من بلغ اثر ندارد.
مثال ساده: خبر ضعیف میگوید روزه جمعه در محرم مستحب است، اما دلیل معتبر میگوید روزه تمام روزهای محرم حرام است. طبق نظر اول، روزه جمعه مستحب است. طبق نظر دوم، چون دلیل معتبر بر حرمت داریم، اصلاً نوبت به اخبار من بلغ نمیرسد و روزه جمعه نیز حرام است.
مسئله این بود که اگر یک خبر ضعیف بگوید یک عمل مستحب است، اما یک دلیل معتبر و کلی وجود داشته باشد که همان عمل را حرام میداند، آیا اخبار من بلغ میتواند استحباب را ثابت کند یا نه.
دو نظر وجود داشت:
نظر اول: بله، اخبار من بلغ استحباب را ثابت میکند. چون طبق این مبنا، خبر ضعیف درباره مستحب حجت است و مانند دلیل خاص در برابر دلیل عام محسوب میشود. بنابراین آن دلیل عامِ دال بر حرمت، با این دلیل خاص تخصیص میخورد و نتیجه این میشود که روزه روز جمعه در ماه محرم مستحب است، هرچند اصل روزه در ماه محرم حرام باشد.
نظر دوم: خیر، اخبار من بلغ در چنین موردی شامل نمیشود. دو علت برای این نظر مطرح شده:
علت اول: مطابق بیان آقای خوئی، اخبار من بلغ فقط جایی را شامل میشود که خبر ضعیف تنها وعده ثواب یا استحباب بدهد و در مقابل آن عمل، دلیل معتبر بر حرمت وجود نداشته باشد. اگر دلیل معتبر بر حرمت وجود دارد، دیگر موضوع اخبار من بلغ نیست.
علت دوم: حداقل شک داریم که اخبار من بلغ شامل چنین موردی میشود. در این صورت، باید قدر متیقن را بگیریم؛ یعنی مواردی که در مقابل خبر ضعیف هیچ دلیل معارضی وجود ندارد. بنابراین در مواردی که دلیل معتبر بر حرمت هست، اخبار من بلغ اثر ندارد.
مثال ساده: خبر ضعیف میگوید روزه جمعه در محرم مستحب است، اما دلیل معتبر میگوید روزه تمام روزهای محرم حرام است. طبق نظر اول، روزه جمعه مستحب است. طبق نظر دوم، چون دلیل معتبر بر حرمت داریم، اصلاً نوبت به اخبار من بلغ نمیرسد و روزه جمعه نیز حرام است.
