سامانه مشاوره رایگان قضایی جمهوری اسلامی ایران حجت الاسلام و المسلمین دکتر حشمدار
Related Articles
تعریف عام عام لفظی است که بر تمام افراد یک طبیعت دلالت میکند، بدون اینکه فردی را استثنا کند. مثل: العلماء، المؤمنون، الناس، کل شیء، من، ما.
عام یعنی شمول و گستردگی.
تعریف خاص خاص لفظی است که بعض افراد را از حکم خارج میکند. مثل: إلا زیدا، إن جاءک زید، العالم، إلى وقت کذا.
خاص یعنی تضییق و محدودسازی.
نسبت عام و خاص عام دلالت بر شمول دارد. خاص دلالت بر خروج دارد. وقتی عام و خاص با هم برخورد کنند، خاص مقدم است. این قاعده یکی از مهمترین قواعد جمع میان ادله است.
اقسام عام عام استغراقی: حکم به هر فرد جداگانه تعلق میگیرد. عام مجموعی: حکم به مجموع افراد تعلق میگیرد. عام بدلی: مکلف مخیر است یکی از افراد را انتخاب کند.
اقسام خاص خاص متصل: استثناء، وصف، شرط، غایت. خاص منفصل: دلیل جداگانهای که عام را تخصیص میزند.
اهمیت بحث عام و خاص در فهم آیات و روایات نقش اساسی دارند. مثالها: السارق والسارقة فاقطعوا أیدیهما خاص: لا قطع إلا فی ربع دینار نتیجه: قطع فقط در ربع دینار است.
أحلّ الله البیع خاص: نهی النبی عن بیع الغرر نتیجه: بیع غرری از عموم خارج میشود.
جمعبندی عام یعنی شمول. خاص یعنی خروج. خاص همیشه بر عام مقدم است. این مبنا اساس بسیاری از فروع فقهی است
تعریف عام عام لفظی است که بر تمام افراد یک طبیعت دلالت میکند، بدون اینکه فردی را استثنا کند. مثل: العلماء، المؤمنون، الناس، کل شیء، من، ما.
عام یعنی شمول و گستردگی.
تعریف خاص خاص لفظی است که بعض افراد را از حکم خارج میکند. مثل: إلا زیدا، إن جاءک زید، العالم، إلى وقت کذا.
خاص یعنی تضییق و محدودسازی.
نسبت عام و خاص عام دلالت بر شمول دارد. خاص دلالت بر خروج دارد. وقتی عام و خاص با هم برخورد کنند، خاص مقدم است. این قاعده یکی از مهمترین قواعد جمع میان ادله است.
اقسام عام عام استغراقی: حکم به هر فرد جداگانه تعلق میگیرد. عام مجموعی: حکم به مجموع افراد تعلق میگیرد. عام بدلی: مکلف مخیر است یکی از افراد را انتخاب کند.
اقسام خاص خاص متصل: استثناء، وصف، شرط، غایت. خاص منفصل: دلیل جداگانهای که عام را تخصیص میزند.
اهمیت بحث عام و خاص در فهم آیات و روایات نقش اساسی دارند. مثالها: السارق والسارقة فاقطعوا أیدیهما خاص: لا قطع إلا فی ربع دینار نتیجه: قطع فقط در ربع دینار است.
أحلّ الله البیع خاص: نهی النبی عن بیع الغرر نتیجه: بیع غرری از عموم خارج میشود.
جمعبندی عام یعنی شمول. خاص یعنی خروج. خاص همیشه بر عام مقدم است. این مبنا اساس بسیاری از فروع فقهی است
