اول: آن كه خود انسان يقين۱ كند چيزي نجس است۲، و اگر گمان داشته باشد چيزي نجس است لازم نيست از آن اجتناب نمايد۳. بنابراين غذا خوردن در قهوه خانه۴ و مهمانخانه هايي كه مردمان لاابالي و كساني كه پاكي و نجسي را مراعات نمي كنند در آنها غذا مي خورند۵، اگر انسان يقين۶ نداشته باشد غذايي را كه براي او آورده اند نجس است اشكال ندارد۷.
دوم: آن كه كسي كه چيزي در اختيار او است بگويد آن چيز نجس است۸، مثلاً همسر انسان يا نوكر يا كلفت بگويد ۹ظرف يا چيز ديگري كه در اختيار او است نجس مي باشد۱۰.
سوم: آن كه دو مرد عادل بگويند چيزي نجس است۱۱ و نيز اگر يك نفر عادل هم بگويد چيزي نجس است، بنابر احتياط واجب۱۲ بايد از آن چيز اجتناب كرد۱۳.
۱- گلپايگاني، تبريزي، صافي،وحید، جوادی آملی: يا اطمينان…
۲- سيستاني: يقين کند، يا از راه عقلائي اطمينان پيدا كند كه آن چيز نجس است…
۳- فاضل: مگر آن كه به واسطهٔ گمان، اطميناني كه مردم عادي آن را علم به حساب مي آورند حاصل شود، كه در اين صورت اجتناب لازم است…
سيستاني: و محکوم به طهارت است…
بهجت: اول: آن كه خود انسان يقين يا ظنّ اطمينان آور پيدا كند كه چيزي نجس است، و گرنه لازم نيست از آن اجتناب كند…
زنجاني: اول: آن كه خود انسان يقين يا اطمينان كند و يا طوری باشد که نوع مردم يقين يا اطمينان می كنند كه چيزي نجس است. و چنانچه در جايي كه نوع مردم اطمينان به نجاست پیدا نمی کنند، انسان برخلاف متعارف اطمينان به نجاست داشته باشد، حكم به نجاست آن نمي شود. و اگر اطمينان شخصي و نوعي نباشد، اگر چه گمان داشته باشد چيزي نجس است، لازم نيست از آن اجتناب كند…
مظاهری: اول: خود انسان اطمینان کند چیزی نجس است و اگر گمان داشته باشد چیزی نجس است لازم نیست از آن اجتناب نماید؛ بنابراین غذا خوردن در قهوه خانه و مهمانخانه ها اشکال ندارد…
۴- سيستاني: بنابراین غذا خوردن در مکانهای عمومی، رستوران ها…
۵- سبحانی: غذا خوردن در جاهایی که افراد لاابالی در آنها غذا می خورند…
۶- گلپايگاني، صافي، تبريزي: يا اطمينان…
سيستاني،وحید: اگر انسان اطمينان…
۷- مكارم: اول: آن كه انسان يقين پيدا كند؛ ولي گمان، حتّي گمان قوي كافي نيست؛ بنابراين غذا خوردن در بعضي از اماكن عمومي كه گاه انسان گمان قوي به نجس بودن آنها دارد، جايز است، مگر آن كه يقين به نجاست پيدا كند…
زنجاني: تا يقين يا اطمينان شخصي يا نوعي به نجاست غذايي كه براي انسان مي آورند نباشد، اشكال ندارد…
جوادی آملی: اگر انسان به نجاست غذايی كه برای او آوردهاند يقين نداشته باشد، میتواند در آنجا غذا بخورد… بهجت: و از گفتهٔ او اطمينان حاصل گردد…
۸- وحید: در صورتی که متهم به دروغ گفتن نباشد…
۹- زنجاني: مثلاً همسر يا خدمتكار انسان يا فروشنده بگوید…
سيستاني: مثلاً همسر یا خدمتکار انسان نسبت به ظرف…
زنجاني: مثلاً همسر انسان، صاحبخانه، خدمتكار، فروشنده یا … بگوید…
وحید: در صورتی که متهم به دروغ گفتن نباشد…
۱۰- مكارم: دوم: آن كه «ذواليد» يعني كسي كه چيزي در اختيار اوست (مانند صاحب خانه و فروشنده و خدمتكار) خبر دهد كه آن چيز نجس است…
۱۱- سيستاني: به شرط آن كه از سبب نجاست خبر دهند؛ مثلاً بگويند آن چيز با خون يا ادرار ملاقات كرده است. و اگر يك مرد عادل يا شخصي كه مورد وثوق است خبر دهد و اطمينان از گفتهٔ او پيدا نشود، احتياط واجب آن است كه از آن چيز اجتناب شود.
سبحاني: به شرط این كه از قول او اطمینان حاصل شود…
زنجاني: و با گفتن يك مرد عادل، نجاست ثابت نمي شود.
۱۲- گلپايگاني، صافي: بنابر احتياط لازم…
۱۳- خوئي، تبريزي: اگر يك نفر عادل، بلكه شخص موثّق -اگر چه عادل هم نباشد- بگويد چيزي نجس است بايد از آن چيز اجتناب كرد.
وحید: اگر یک نفر عادل یا شخصی که ثقه باشد -اگر چه عادل نباشد- و ظنّ بر خلاف آن نباشد بگوید چیزی نجس است باید از آن چیز اجتناب کرد.
فاضل: اگر يك نفر عادل بگويد چيزي نجس است، اجتناب از آن بنابر احتياط، لازم است.
مكارم: سوم: دو نفر عادل و يا حتّي يك نفر گواهي دهد.
مظاهری: سوم: یک نفر ثقه بگوید چیزی نجس است.
سبحانی: سوم :آنکه مرد عادل یا فرد موثق بگوید چیزی نجس است.
اول: آن كه خود انسان يقين۱ كند چيزي نجس است۲، و اگر گمان داشته باشد چيزي نجس است لازم نيست از آن اجتناب نمايد۳. بنابراين غذا خوردن در قهوه خانه۴ و مهمانخانه هايي كه مردمان لاابالي و كساني كه پاكي و نجسي را مراعات نمي كنند در آنها غذا مي خورند۵، اگر انسان يقين۶ نداشته باشد غذايي را كه براي او آورده اند نجس است اشكال ندارد۷.
دوم: آن كه كسي كه چيزي در اختيار او است بگويد آن چيز نجس است۸، مثلاً همسر انسان يا نوكر يا كلفت بگويد ۹ظرف يا چيز ديگري كه در اختيار او است نجس مي باشد۱۰.
سوم: آن كه دو مرد عادل بگويند چيزي نجس است۱۱ و نيز اگر يك نفر عادل هم بگويد چيزي نجس است، بنابر احتياط واجب۱۲ بايد از آن چيز اجتناب كرد۱۳.
۱- گلپايگاني، تبريزي، صافي،وحید، جوادی آملی: يا اطمينان…
۲- سيستاني: يقين کند، يا از راه عقلائي اطمينان پيدا كند كه آن چيز نجس است…
۳- فاضل: مگر آن كه به واسطهٔ گمان، اطميناني كه مردم عادي آن را علم به حساب مي آورند حاصل شود، كه در اين صورت اجتناب لازم است…
سيستاني: و محکوم به طهارت است…
بهجت: اول: آن كه خود انسان يقين يا ظنّ اطمينان آور پيدا كند كه چيزي نجس است، و گرنه لازم نيست از آن اجتناب كند…
زنجاني: اول: آن كه خود انسان يقين يا اطمينان كند و يا طوری باشد که نوع مردم يقين يا اطمينان می كنند كه چيزي نجس است. و چنانچه در جايي كه نوع مردم اطمينان به نجاست پیدا نمی کنند، انسان برخلاف متعارف اطمينان به نجاست داشته باشد، حكم به نجاست آن نمي شود. و اگر اطمينان شخصي و نوعي نباشد، اگر چه گمان داشته باشد چيزي نجس است، لازم نيست از آن اجتناب كند…
مظاهری: اول: خود انسان اطمینان کند چیزی نجس است و اگر گمان داشته باشد چیزی نجس است لازم نیست از آن اجتناب نماید؛ بنابراین غذا خوردن در قهوه خانه و مهمانخانه ها اشکال ندارد…
۴- سيستاني: بنابراین غذا خوردن در مکانهای عمومی، رستوران ها…
۵- سبحانی: غذا خوردن در جاهایی که افراد لاابالی در آنها غذا می خورند…
۶- گلپايگاني، صافي، تبريزي: يا اطمينان…
سيستاني،وحید: اگر انسان اطمينان…
۷- مكارم: اول: آن كه انسان يقين پيدا كند؛ ولي گمان، حتّي گمان قوي كافي نيست؛ بنابراين غذا خوردن در بعضي از اماكن عمومي كه گاه انسان گمان قوي به نجس بودن آنها دارد، جايز است، مگر آن كه يقين به نجاست پيدا كند…
زنجاني: تا يقين يا اطمينان شخصي يا نوعي به نجاست غذايي كه براي انسان مي آورند نباشد، اشكال ندارد…
جوادی آملی: اگر انسان به نجاست غذايی كه برای او آوردهاند يقين نداشته باشد، میتواند در آنجا غذا بخورد… بهجت: و از گفتهٔ او اطمينان حاصل گردد…
۸- وحید: در صورتی که متهم به دروغ گفتن نباشد…
۹- زنجاني: مثلاً همسر يا خدمتكار انسان يا فروشنده بگوید…
سيستاني: مثلاً همسر یا خدمتکار انسان نسبت به ظرف…
زنجاني: مثلاً همسر انسان، صاحبخانه، خدمتكار، فروشنده یا … بگوید…
وحید: در صورتی که متهم به دروغ گفتن نباشد…
۱۰- مكارم: دوم: آن كه «ذواليد» يعني كسي كه چيزي در اختيار اوست (مانند صاحب خانه و فروشنده و خدمتكار) خبر دهد كه آن چيز نجس است…
۱۱- سيستاني: به شرط آن كه از سبب نجاست خبر دهند؛ مثلاً بگويند آن چيز با خون يا ادرار ملاقات كرده است. و اگر يك مرد عادل يا شخصي كه مورد وثوق است خبر دهد و اطمينان از گفتهٔ او پيدا نشود، احتياط واجب آن است كه از آن چيز اجتناب شود.
سبحاني: به شرط این كه از قول او اطمینان حاصل شود…
زنجاني: و با گفتن يك مرد عادل، نجاست ثابت نمي شود.
۱۲- گلپايگاني، صافي: بنابر احتياط لازم…
۱۳- خوئي، تبريزي: اگر يك نفر عادل، بلكه شخص موثّق -اگر چه عادل هم نباشد- بگويد چيزي نجس است بايد از آن چيز اجتناب كرد.
وحید: اگر یک نفر عادل یا شخصی که ثقه باشد -اگر چه عادل نباشد- و ظنّ بر خلاف آن نباشد بگوید چیزی نجس است باید از آن چیز اجتناب کرد.
فاضل: اگر يك نفر عادل بگويد چيزي نجس است، اجتناب از آن بنابر احتياط، لازم است.
مكارم: سوم: دو نفر عادل و يا حتّي يك نفر گواهي دهد.
مظاهری: سوم: یک نفر ثقه بگوید چیزی نجس است.
سبحانی: سوم :آنکه مرد عادل یا فرد موثق بگوید چیزی نجس است.
سامانه مشاوره رایگان قضایی جمهوری اسلامی ایران حجت الاسلام و المسلمین دکتر حشمدار