بحث «وضع» در اصول فقه

بحث «وضع» نخستین مدخل مباحث الفاظ است؛ زیرا هرگونه دلالت لفظ بر معنا، متوقف بر فهم حقیقت وضع است. اصولیان از قدیم این بحث را به‌عنوان پایهٔ تمام مباحث دلالت مطرح کرده‌اند

بحث «وضع» نخستین مدخل مباحث الفاظ است؛ زیرا هرگونه دلالت لفظ بر معنا، متوقف بر فهم حقیقت وضع است. اصولیان از قدیم این بحث را به‌عنوان پایهٔ تمام مباحث دلالت مطرح کرده‌اند.

۱) تعریف وضع

تعریف مشهور اصولیان شیعه

وضع عبارت است از: جعل و اعتبار رابطه‌ای خاص میان لفظ و معنا از سوی واضع، به‌گونه‌ای که لفظ عند الاستعمال، به آن معنا منتقل کند.

این تعریف را می‌توان در آثار آخوند خراسانی، نائینی، خویی و امام خمینی یافت.

تعریف محقق اصفهانی

محقق اصفهانی وضع را «تعهد» می‌داند: وضع یعنی تعهد متکلم بر اینکه هرگاه لفظ را استعمال کند، آن را در معنای خاصی به کار ببرد. در این تحلیل، وضع یک «جعل رابطه» نیست، بلکه یک «التزام عملی» است.

تعریف محقق نائینی

نائینی وضع را «جعل علامیت» می‌داند: وضع یعنی جعل لفظ به‌عنوان علامت برای معنا. در این نگاه، وضع نوعی قرارداد علامتی است، نه تعهد.

تعریف علامه طباطبایی

علامه در نهایةالحکمة و برخی تقریرات، وضع را «اعتبار خاص» می‌داند: وضع یک اعتبار عقلایی است که موجب انتقال ذهن از لفظ به معنا می‌شود

بحث «وضع» نخستین مدخل مباحث الفاظ است؛ زیرا هرگونه دلالت لفظ بر معنا، متوقف بر فهم حقیقت وضع است. اصولیان از قدیم این بحث را به‌عنوان پایهٔ تمام مباحث دلالت مطرح کرده‌اند

بحث «وضع» نخستین مدخل مباحث الفاظ است؛ زیرا هرگونه دلالت لفظ بر معنا، متوقف بر فهم حقیقت وضع است. اصولیان از قدیم این بحث را به‌عنوان پایهٔ تمام مباحث دلالت مطرح کرده‌اند.

۱) تعریف وضع

تعریف مشهور اصولیان شیعه

وضع عبارت است از: جعل و اعتبار رابطه‌ای خاص میان لفظ و معنا از سوی واضع، به‌گونه‌ای که لفظ عند الاستعمال، به آن معنا منتقل کند.

این تعریف را می‌توان در آثار آخوند خراسانی، نائینی، خویی و امام خمینی یافت.

تعریف محقق اصفهانی

محقق اصفهانی وضع را «تعهد» می‌داند: وضع یعنی تعهد متکلم بر اینکه هرگاه لفظ را استعمال کند، آن را در معنای خاصی به کار ببرد. در این تحلیل، وضع یک «جعل رابطه» نیست، بلکه یک «التزام عملی» است.

تعریف محقق نائینی

نائینی وضع را «جعل علامیت» می‌داند: وضع یعنی جعل لفظ به‌عنوان علامت برای معنا. در این نگاه، وضع نوعی قرارداد علامتی است، نه تعهد.

تعریف علامه طباطبایی

علامه در نهایةالحکمة و برخی تقریرات، وضع را «اعتبار خاص» می‌داند: وضع یک اعتبار عقلایی است که موجب انتقال ذهن از لفظ به معنا می‌شود

با کلیک روی عکس،  سوال خود را یطور خودکار درواتساپ طرح نمایید وپاسخ رایگان دریافت نمایید

Check Also

آیا استصحاب در شبهات حکمیه، هنگامی که یقین سابق به حکم کلی داریم ولی شک در بقای آن ناشی از احتمال تعارض با اجماع یا شهرت فتوایی باشد، جریان دارد یا خیر؟

اصولیان در اینجا دو دیدگاه دارند. برخی معتقدند که استصحاب در فرض تعارض با اجماع …