مرخصی زندانیان چگونه هست؟

علامه دکتر حشمدار
سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی


قانونگذار ، اجازه داده است که برخی از زندانیان که شرایط لازم را دارند ، به مرخصی بروند . افراد محکوم به حبس که شرایط دریافت اعطای مرخصی را دارند 3 روز در ماه مرخصی داده می شود اما تحت شرایط قانونی ممکن است 5 روز در ماه به فرد زندانی مرخصی داده شود . زمانی که زندانی 1402 توانایی فراهم کردن تامین را ندارد ، فرد محکوم می تواند ، تحت مراقبت ماموران ، یک روز در ماه و به مدت 10 ساعت ، مرخصی داشته باشد .

براساس ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری : محکومان می توانند ، در صورت رعایت ضوابط و مقررات زندان و مشارکت در برنامه های اصلاحی و تربیتی و کسب امتیازات لازم پس از سپردن تامین مناسب ، ماهانه ، حداکثر سه روز از مرخصی برخوردار شوند . در موارد بیماری حاد یا فوت بستگان نسبی و سببی درجه یک از طبقه اول یا همسر و یا ازدواج فرزندان ، زندانی می تواند به تشخیص دادستان ، حداکثر تا پنج روز از مرخصی استفاده نماید .
 تعیین مقررات موضوع این ماده و امتیاز هر یک از برنامه های اصلاحی و تربیتی ، چگونگی انطباق وضعیت زندانیان با شرایط تعیین شده و نحوه اعطای مرخصی به آنان ، به موجب آیین نامه ای خواهد بود که ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این قانون توسط سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور تهیه و به تصویب رئیس قوه قضائیه می رسد .
منظور از شرایط دریافت اعطای مرخصی ۱۴۰۲​  که بر مبنای بخشنامه مرخصی زندانیان در هر دوره، تعیین می گردد؛ بدین صورت است که افرادی که محکوم به حبس می باشند ، تحت شرایطی که در قانون و بخشنامه مرخصی آن سال،  بیان شده است ، می توانند مرخصی دریافت نمایند ، مرخصی که هر فرد زندانی ، با داشتن شرایط زیر می تواند برخوردار گردد ، ماهانه حداکثر 3 روز می باشد که شرایط آن عبارتند از :
فرد زندانی باید ، ضوابط و مقررات زندان را رعایت نماید ؛ همچنین مشارکت در برنامه های اصلاحی و تربیتی و کسب امتیازات لازم نیز ضروری می باشد . 
محکومین به حبس 1402 علاوه بر رعایت مقررات زندان ، بعد از سپردن تامین مناسب به مقام صالح می توانند مرخصی دریافت نمایند . 
اما مدت مرخصی ۱۴۰۲​ فرد زندانی ، در برخی موارد بر طبق قانون آیین دادرسی کیفری تا حداکثر 5 روز نیز می تواند باشد . مواردی که به تشخیص دادستان می توان به زندانی ، 5 روز مرخصی داد :
1 – در صورت که بستگان نسبی و سببی درجه یک از طبقه اول یا همسر زندانی ، بیماری حادی داشته باشد .
2 – همچنین در صورت فوت بستگان نسبی یا سببی درجه یک از طبقه اول یا همسر فرد زندانی ، به وی اجازه مرخصی 5 روزه داده می شود . 
 3 – اگر فرزندان فرد زندانی ازدواج نمایند ، به وی مرخصی 5 روزه اعطا می شود . 

لازم به ذکر است که در هر یک از موارد فوق ، پس از استعلام زندانی با کد ملی و اطمینان از وجود شرایط مقرر در مورد زندانی مورد نظر، زندانی باید تامین مناسب به مقام قضایی بدهد ، در غیر این صورت یعنی زمانی که زندانی توانایی فراهم کردن تامین را ندارد ، فرد محکوم می تواند تحت مراقبت ماموران یک روز در ماه و به مدت 10 ساعت مرخصی داشته باشد . 

برای آگاهی از شرایط اعطای مرخصی ۱۴۰۲​ به زندانی که دارای شاکی خصوصی است ، باید گفت که اگر زندانی دارای شاکی خصوصی باشد شرایط اعطای مرخصی به وی ، اندکی تفاوت دارد که در ذیل به شرایطی که برای اعطای مرخصی به زندانی ضروری می باشد ، می پردازیم :

– اگر دادستان یا قاضی اجرای احکام ، اعطای مرخصی 1402 را در جلب رضایت شاکی موثر بداند ، باید شاکی رضایت به اعطای مرخصی بدهد . 

– فرد محکوم به حبس ، باید تامین مناسب به مقام قضایی ارائه دهد . 

– زندانی می تواند ، علاوه بر مرخصی های فوق الذکر در طول مدت حبس ، یک نوبت دیگر و حداکثر به مدت 7 روز از مرخصی استفاده کند . 

– اگر محکوم بتواند ، بخشی از خسارت شاکی را پرداخت یا رضایت او را جلب کند ، این مرخصی فقط برای یک بار دیگر به مدت 7 روز قابل تمدید است . 

لازم به ذکر است که اعطای مرخصی ۱۴۰۲​ ، ممکن است از سوی رییس قوه قضاییه انجام شود که در این صورت ، رییس قوه قضاییه می تواند به مناسبت های ملی و مذهبی ، علاوه بر سقف تعیین شده قانونی ، حداکثر 2 بار در سال ، به زندانیان واجد شرایط ، مرخصی اعطا کند .

فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی

به آگاهی می‌رسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ می‌توانند پرسش‌های فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح به‌صورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند.

شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰

حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخ‌گویی به پرسش‌های شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی می‌باشند.

علامه دکتر حشمدار
سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی


قانونگذار ، اجازه داده است که برخی از زندانیان که شرایط لازم را دارند ، به مرخصی بروند . افراد محکوم به حبس که شرایط دریافت اعطای مرخصی را دارند 3 روز در ماه مرخصی داده می شود اما تحت شرایط قانونی ممکن است 5 روز در ماه به فرد زندانی مرخصی داده شود . زمانی که زندانی 1402 توانایی فراهم کردن تامین را ندارد ، فرد محکوم می تواند ، تحت مراقبت ماموران ، یک روز در ماه و به مدت 10 ساعت ، مرخصی داشته باشد .

براساس ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری : محکومان می توانند ، در صورت رعایت ضوابط و مقررات زندان و مشارکت در برنامه های اصلاحی و تربیتی و کسب امتیازات لازم پس از سپردن تامین مناسب ، ماهانه ، حداکثر سه روز از مرخصی برخوردار شوند . در موارد بیماری حاد یا فوت بستگان نسبی و سببی درجه یک از طبقه اول یا همسر و یا ازدواج فرزندان ، زندانی می تواند به تشخیص دادستان ، حداکثر تا پنج روز از مرخصی استفاده نماید .
 تعیین مقررات موضوع این ماده و امتیاز هر یک از برنامه های اصلاحی و تربیتی ، چگونگی انطباق وضعیت زندانیان با شرایط تعیین شده و نحوه اعطای مرخصی به آنان ، به موجب آیین نامه ای خواهد بود که ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این قانون توسط سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور تهیه و به تصویب رئیس قوه قضائیه می رسد .
منظور از شرایط دریافت اعطای مرخصی ۱۴۰۲​  که بر مبنای بخشنامه مرخصی زندانیان در هر دوره، تعیین می گردد؛ بدین صورت است که افرادی که محکوم به حبس می باشند ، تحت شرایطی که در قانون و بخشنامه مرخصی آن سال،  بیان شده است ، می توانند مرخصی دریافت نمایند ، مرخصی که هر فرد زندانی ، با داشتن شرایط زیر می تواند برخوردار گردد ، ماهانه حداکثر 3 روز می باشد که شرایط آن عبارتند از :
فرد زندانی باید ، ضوابط و مقررات زندان را رعایت نماید ؛ همچنین مشارکت در برنامه های اصلاحی و تربیتی و کسب امتیازات لازم نیز ضروری می باشد . 
محکومین به حبس 1402 علاوه بر رعایت مقررات زندان ، بعد از سپردن تامین مناسب به مقام صالح می توانند مرخصی دریافت نمایند . 
اما مدت مرخصی ۱۴۰۲​ فرد زندانی ، در برخی موارد بر طبق قانون آیین دادرسی کیفری تا حداکثر 5 روز نیز می تواند باشد . مواردی که به تشخیص دادستان می توان به زندانی ، 5 روز مرخصی داد :
1 – در صورت که بستگان نسبی و سببی درجه یک از طبقه اول یا همسر زندانی ، بیماری حادی داشته باشد .
2 – همچنین در صورت فوت بستگان نسبی یا سببی درجه یک از طبقه اول یا همسر فرد زندانی ، به وی اجازه مرخصی 5 روزه داده می شود . 
 3 – اگر فرزندان فرد زندانی ازدواج نمایند ، به وی مرخصی 5 روزه اعطا می شود . 

لازم به ذکر است که در هر یک از موارد فوق ، پس از استعلام زندانی با کد ملی و اطمینان از وجود شرایط مقرر در مورد زندانی مورد نظر، زندانی باید تامین مناسب به مقام قضایی بدهد ، در غیر این صورت یعنی زمانی که زندانی توانایی فراهم کردن تامین را ندارد ، فرد محکوم می تواند تحت مراقبت ماموران یک روز در ماه و به مدت 10 ساعت مرخصی داشته باشد . 

برای آگاهی از شرایط اعطای مرخصی ۱۴۰۲​ به زندانی که دارای شاکی خصوصی است ، باید گفت که اگر زندانی دارای شاکی خصوصی باشد شرایط اعطای مرخصی به وی ، اندکی تفاوت دارد که در ذیل به شرایطی که برای اعطای مرخصی به زندانی ضروری می باشد ، می پردازیم :

– اگر دادستان یا قاضی اجرای احکام ، اعطای مرخصی 1402 را در جلب رضایت شاکی موثر بداند ، باید شاکی رضایت به اعطای مرخصی بدهد . 

– فرد محکوم به حبس ، باید تامین مناسب به مقام قضایی ارائه دهد . 

– زندانی می تواند ، علاوه بر مرخصی های فوق الذکر در طول مدت حبس ، یک نوبت دیگر و حداکثر به مدت 7 روز از مرخصی استفاده کند . 

– اگر محکوم بتواند ، بخشی از خسارت شاکی را پرداخت یا رضایت او را جلب کند ، این مرخصی فقط برای یک بار دیگر به مدت 7 روز قابل تمدید است . 

لازم به ذکر است که اعطای مرخصی ۱۴۰۲​ ، ممکن است از سوی رییس قوه قضاییه انجام شود که در این صورت ، رییس قوه قضاییه می تواند به مناسبت های ملی و مذهبی ، علاوه بر سقف تعیین شده قانونی ، حداکثر 2 بار در سال ، به زندانیان واجد شرایط ، مرخصی اعطا کند .

فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی

به آگاهی می‌رسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ می‌توانند پرسش‌های فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح به‌صورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند.

شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰

حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخ‌گویی به پرسش‌های شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی می‌باشند.

با کلیک روی عکس،  سوال خود را یطور خودکار درواتساپ طرح نمایید وپاسخ رایگان دریافت نمایید

Check Also

شرایط طلاق به دلیل تنفر از شوهر چگونه است؟

یکی از انواع طلاق، طلاق یک طرفه از جانب زن بوده که دشوارترین نوع طلاق …