مرخصی زندانیان چگونه هست؟

علامه دکتر حشمدار
سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی


قانونگذار ، اجازه داده است که برخی از زندانیان که شرایط لازم را دارند ، به مرخصی بروند . افراد محکوم به حبس که شرایط دریافت اعطای مرخصی را دارند 3 روز در ماه مرخصی داده می شود اما تحت شرایط قانونی ممکن است 5 روز در ماه به فرد زندانی مرخصی داده شود . زمانی که زندانی 1402 توانایی فراهم کردن تامین را ندارد ، فرد محکوم می تواند ، تحت مراقبت ماموران ، یک روز در ماه و به مدت 10 ساعت ، مرخصی داشته باشد .

براساس ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری : محکومان می توانند ، در صورت رعایت ضوابط و مقررات زندان و مشارکت در برنامه های اصلاحی و تربیتی و کسب امتیازات لازم پس از سپردن تامین مناسب ، ماهانه ، حداکثر سه روز از مرخصی برخوردار شوند . در موارد بیماری حاد یا فوت بستگان نسبی و سببی درجه یک از طبقه اول یا همسر و یا ازدواج فرزندان ، زندانی می تواند به تشخیص دادستان ، حداکثر تا پنج روز از مرخصی استفاده نماید .
 تعیین مقررات موضوع این ماده و امتیاز هر یک از برنامه های اصلاحی و تربیتی ، چگونگی انطباق وضعیت زندانیان با شرایط تعیین شده و نحوه اعطای مرخصی به آنان ، به موجب آیین نامه ای خواهد بود که ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این قانون توسط سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور تهیه و به تصویب رئیس قوه قضائیه می رسد .
منظور از شرایط دریافت اعطای مرخصی ۱۴۰۲​  که بر مبنای بخشنامه مرخصی زندانیان در هر دوره، تعیین می گردد؛ بدین صورت است که افرادی که محکوم به حبس می باشند ، تحت شرایطی که در قانون و بخشنامه مرخصی آن سال،  بیان شده است ، می توانند مرخصی دریافت نمایند ، مرخصی که هر فرد زندانی ، با داشتن شرایط زیر می تواند برخوردار گردد ، ماهانه حداکثر 3 روز می باشد که شرایط آن عبارتند از :
فرد زندانی باید ، ضوابط و مقررات زندان را رعایت نماید ؛ همچنین مشارکت در برنامه های اصلاحی و تربیتی و کسب امتیازات لازم نیز ضروری می باشد . 
محکومین به حبس 1402 علاوه بر رعایت مقررات زندان ، بعد از سپردن تامین مناسب به مقام صالح می توانند مرخصی دریافت نمایند . 
اما مدت مرخصی ۱۴۰۲​ فرد زندانی ، در برخی موارد بر طبق قانون آیین دادرسی کیفری تا حداکثر 5 روز نیز می تواند باشد . مواردی که به تشخیص دادستان می توان به زندانی ، 5 روز مرخصی داد :
1 – در صورت که بستگان نسبی و سببی درجه یک از طبقه اول یا همسر زندانی ، بیماری حادی داشته باشد .
2 – همچنین در صورت فوت بستگان نسبی یا سببی درجه یک از طبقه اول یا همسر فرد زندانی ، به وی اجازه مرخصی 5 روزه داده می شود . 
 3 – اگر فرزندان فرد زندانی ازدواج نمایند ، به وی مرخصی 5 روزه اعطا می شود . 

لازم به ذکر است که در هر یک از موارد فوق ، پس از استعلام زندانی با کد ملی و اطمینان از وجود شرایط مقرر در مورد زندانی مورد نظر، زندانی باید تامین مناسب به مقام قضایی بدهد ، در غیر این صورت یعنی زمانی که زندانی توانایی فراهم کردن تامین را ندارد ، فرد محکوم می تواند تحت مراقبت ماموران یک روز در ماه و به مدت 10 ساعت مرخصی داشته باشد . 

برای آگاهی از شرایط اعطای مرخصی ۱۴۰۲​ به زندانی که دارای شاکی خصوصی است ، باید گفت که اگر زندانی دارای شاکی خصوصی باشد شرایط اعطای مرخصی به وی ، اندکی تفاوت دارد که در ذیل به شرایطی که برای اعطای مرخصی به زندانی ضروری می باشد ، می پردازیم :

– اگر دادستان یا قاضی اجرای احکام ، اعطای مرخصی 1402 را در جلب رضایت شاکی موثر بداند ، باید شاکی رضایت به اعطای مرخصی بدهد . 

– فرد محکوم به حبس ، باید تامین مناسب به مقام قضایی ارائه دهد . 

زندانی می تواند ، علاوه بر مرخصی های فوق الذکر در طول مدت حبس ، یک نوبت دیگر و حداکثر به مدت 7 روز از مرخصی استفاده کند . 

– اگر محکوم بتواند ، بخشی از خسارت شاکی را پرداخت یا رضایت او را جلب کند ، این مرخصی فقط برای یک بار دیگر به مدت 7 روز قابل تمدید است . 

لازم به ذکر است که اعطای مرخصی ۱۴۰۲​ ، ممکن است از سوی رییس قوه قضاییه انجام شود که در این صورت ، رییس قوه قضاییه می تواند به مناسبت های ملی و مذهبی ، علاوه بر سقف تعیین شده قانونی ، حداکثر 2 بار در سال ، به زندانیان واجد شرایط ، مرخصی اعطا کند .

فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی

به آگاهی می‌رسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ می‌توانند پرسش‌های فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح به‌صورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند.

شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰

حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخ‌گویی به پرسش‌های شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی می‌باشند.

علامه دکتر حشمدار
سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی


قانونگذار ، اجازه داده است که برخی از زندانیان که شرایط لازم را دارند ، به مرخصی بروند . افراد محکوم به حبس که شرایط دریافت اعطای مرخصی را دارند 3 روز در ماه مرخصی داده می شود اما تحت شرایط قانونی ممکن است 5 روز در ماه به فرد زندانی مرخصی داده شود . زمانی که زندانی 1402 توانایی فراهم کردن تامین را ندارد ، فرد محکوم می تواند ، تحت مراقبت ماموران ، یک روز در ماه و به مدت 10 ساعت ، مرخصی داشته باشد .

براساس ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری : محکومان می توانند ، در صورت رعایت ضوابط و مقررات زندان و مشارکت در برنامه های اصلاحی و تربیتی و کسب امتیازات لازم پس از سپردن تامین مناسب ، ماهانه ، حداکثر سه روز از مرخصی برخوردار شوند . در موارد بیماری حاد یا فوت بستگان نسبی و سببی درجه یک از طبقه اول یا همسر و یا ازدواج فرزندان ، زندانی می تواند به تشخیص دادستان ، حداکثر تا پنج روز از مرخصی استفاده نماید .
 تعیین مقررات موضوع این ماده و امتیاز هر یک از برنامه های اصلاحی و تربیتی ، چگونگی انطباق وضعیت زندانیان با شرایط تعیین شده و نحوه اعطای مرخصی به آنان ، به موجب آیین نامه ای خواهد بود که ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این قانون توسط سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور تهیه و به تصویب رئیس قوه قضائیه می رسد .
منظور از شرایط دریافت اعطای مرخصی ۱۴۰۲​  که بر مبنای بخشنامه مرخصی زندانیان در هر دوره، تعیین می گردد؛ بدین صورت است که افرادی که محکوم به حبس می باشند ، تحت شرایطی که در قانون و بخشنامه مرخصی آن سال،  بیان شده است ، می توانند مرخصی دریافت نمایند ، مرخصی که هر فرد زندانی ، با داشتن شرایط زیر می تواند برخوردار گردد ، ماهانه حداکثر 3 روز می باشد که شرایط آن عبارتند از :
فرد زندانی باید ، ضوابط و مقررات زندان را رعایت نماید ؛ همچنین مشارکت در برنامه های اصلاحی و تربیتی و کسب امتیازات لازم نیز ضروری می باشد . 
محکومین به حبس 1402 علاوه بر رعایت مقررات زندان ، بعد از سپردن تامین مناسب به مقام صالح می توانند مرخصی دریافت نمایند . 
اما مدت مرخصی ۱۴۰۲​ فرد زندانی ، در برخی موارد بر طبق قانون آیین دادرسی کیفری تا حداکثر 5 روز نیز می تواند باشد . مواردی که به تشخیص دادستان می توان به زندانی ، 5 روز مرخصی داد :
1 – در صورت که بستگان نسبی و سببی درجه یک از طبقه اول یا همسر زندانی ، بیماری حادی داشته باشد .
2 – همچنین در صورت فوت بستگان نسبی یا سببی درجه یک از طبقه اول یا همسر فرد زندانی ، به وی اجازه مرخصی 5 روزه داده می شود . 
 3 – اگر فرزندان فرد زندانی ازدواج نمایند ، به وی مرخصی 5 روزه اعطا می شود . 

لازم به ذکر است که در هر یک از موارد فوق ، پس از استعلام زندانی با کد ملی و اطمینان از وجود شرایط مقرر در مورد زندانی مورد نظر، زندانی باید تامین مناسب به مقام قضایی بدهد ، در غیر این صورت یعنی زمانی که زندانی توانایی فراهم کردن تامین را ندارد ، فرد محکوم می تواند تحت مراقبت ماموران یک روز در ماه و به مدت 10 ساعت مرخصی داشته باشد . 

برای آگاهی از شرایط اعطای مرخصی ۱۴۰۲​ به زندانی که دارای شاکی خصوصی است ، باید گفت که اگر زندانی دارای شاکی خصوصی باشد شرایط اعطای مرخصی به وی ، اندکی تفاوت دارد که در ذیل به شرایطی که برای اعطای مرخصی به زندانی ضروری می باشد ، می پردازیم :

– اگر دادستان یا قاضی اجرای احکام ، اعطای مرخصی 1402 را در جلب رضایت شاکی موثر بداند ، باید شاکی رضایت به اعطای مرخصی بدهد . 

– فرد محکوم به حبس ، باید تامین مناسب به مقام قضایی ارائه دهد . 

زندانی می تواند ، علاوه بر مرخصی های فوق الذکر در طول مدت حبس ، یک نوبت دیگر و حداکثر به مدت 7 روز از مرخصی استفاده کند . 

– اگر محکوم بتواند ، بخشی از خسارت شاکی را پرداخت یا رضایت او را جلب کند ، این مرخصی فقط برای یک بار دیگر به مدت 7 روز قابل تمدید است . 

لازم به ذکر است که اعطای مرخصی ۱۴۰۲​ ، ممکن است از سوی رییس قوه قضاییه انجام شود که در این صورت ، رییس قوه قضاییه می تواند به مناسبت های ملی و مذهبی ، علاوه بر سقف تعیین شده قانونی ، حداکثر 2 بار در سال ، به زندانیان واجد شرایط ، مرخصی اعطا کند .

فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی

به آگاهی می‌رسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ می‌توانند پرسش‌های فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح به‌صورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند.

شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰

حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخ‌گویی به پرسش‌های شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی می‌باشند.

با کلیک روی عکس،  سوال خود را یطور خودکار درواتساپ طرح نمایید وپاسخ رایگان دریافت نمایید

Check Also

تفاوت سرقت تعزیری و سرقت حدی چیست؟

سرقت جرمی است که از دیرباز رخ می داده است از این رو همیشه مورد توجه …