سامانه مشاوره رایگان قضایی و حقوقی حجت الاسلام و المسلمین دکتر حشمدار
Related Articles
اصل لفظی عبارت است از قانونی که هنگام شک در مراد گوینده- به جهت عوارضی که سبب پیدایش احتمال خلاف ظاهر مستفاد از کلام میگردد- بدان رجوع میشود. از این اصل در اصول فقه، بخش الفاظ، بحث شده است.
تنها مستند اعتبار اصول لفظی، بنای عقلا بر عمل و استناد به آنها در خطابات رایج میان آنان همراه با تأیید و امضای شارع است.
مجرای اصل لفظی
مجرای اصل لفظی مواردی است که مراد گوینده روشن نیست؛ بنابراین، جایی که مراد گوینده معلوم است، لیکن چگونگی اراده، مشکوک میباشد، جاری نمیشود. برای مثال، اصل عدم قرینه در موردی که مراد از لفظ روشن است، امّا حقیقت یا مجاز بودن آن مشکوک میباشد، جاری نمیشود تا در پرتو آن، حقیقی بودن استعمال اثبات گردد، بلکه مجرای آن جایی است که احتمال ارادۀ یکی از دو معنای حقیقی و مجازی آن داده شود، لیکن تعیین آن برای ما ممکن نباشد. در چنین موردی با اجرای اصل عدم قرینه، معنای حقیقی متعیّن میگردد.
انواع اصول لفظیه
اصاله الحقیقه( اصالت حقیقت ): لفظی دارای معنای حقیقی و مجازی باشد و گوینده آن لفظ را به کار ببرد و متوجه نشویم که کدامیک از معانی مدنظر است مطابق این اصل، مبنا را به اصالت حقیقت گذاشته .
اصاله الاطلاق(اصالت اطلاق): متکلم لفظی را بیان دارد و شک داشته باشیم که آیا این لفظ قیدی دارد یا خیر ؟ با توجه به اصل مذکور بیان می داریم که آن لفظ دارای قید خاصی نیست.
اصاله العموم (اصالت عموم): متکلم لفظی را بیان دارد و شک داشته باشیم که آیا مقصود تمامی افراد آن لفظ بود و یا برخی از افراد، مبنا را بر آن می گذاریم که مطابق اصاله العموم، اصل بر آن است که تمامی افراد آن عام مدنظر می باشد.
اصاله عدم التقدیر( اصالت عدم تقدیر): چنانچه متکلم لفظی را بکار ببرد و شک ایجاد شود که لفظی درتقدیر است یا خیر ؟ مطابق این اصل، هیچ لفظی در تقدیر نیست.
اصاله عدم النقل ( اصالت عدم نقل ): هرگاه شکی وجودداشته باشدکه آیا یک لفظ معنایش به معنای جدیدی منتقل شده است یاخیر؟ براین اساس و مطابق این اصل فرض برآن است که معنای قبلی همچنان ایفاء می گردد و نقلی به معنای جدیدی نشده است.
اصاله عدم الاشتراک (اصل عدم اشتراک): چنانچه از کلام گوینده شکی ایجادشود که آیا لفظ دارای معنی مشترک می باشد یاخیر؟ فرض بر آن است که لفظ دارای معنی مشترک نخواهد بود.
فقیه محقق، حجتالاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)
سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی
به آگاهی میرسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ میتوانند پرسشهای فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح بهصورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند.
شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰
حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخگویی به پرسشهای شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی میباشند.
اصل لفظی عبارت است از قانونی که هنگام شک در مراد گوینده- به جهت عوارضی که سبب پیدایش احتمال خلاف ظاهر مستفاد از کلام میگردد- بدان رجوع میشود. از این اصل در اصول فقه، بخش الفاظ، بحث شده است.
تنها مستند اعتبار اصول لفظی، بنای عقلا بر عمل و استناد به آنها در خطابات رایج میان آنان همراه با تأیید و امضای شارع است.
مجرای اصل لفظی
مجرای اصل لفظی مواردی است که مراد گوینده روشن نیست؛ بنابراین، جایی که مراد گوینده معلوم است، لیکن چگونگی اراده، مشکوک میباشد، جاری نمیشود. برای مثال، اصل عدم قرینه در موردی که مراد از لفظ روشن است، امّا حقیقت یا مجاز بودن آن مشکوک میباشد، جاری نمیشود تا در پرتو آن، حقیقی بودن استعمال اثبات گردد، بلکه مجرای آن جایی است که احتمال ارادۀ یکی از دو معنای حقیقی و مجازی آن داده شود، لیکن تعیین آن برای ما ممکن نباشد. در چنین موردی با اجرای اصل عدم قرینه، معنای حقیقی متعیّن میگردد.
انواع اصول لفظیه
اصاله الحقیقه( اصالت حقیقت ): لفظی دارای معنای حقیقی و مجازی باشد و گوینده آن لفظ را به کار ببرد و متوجه نشویم که کدامیک از معانی مدنظر است مطابق این اصل، مبنا را به اصالت حقیقت گذاشته .
اصاله الاطلاق(اصالت اطلاق): متکلم لفظی را بیان دارد و شک داشته باشیم که آیا این لفظ قیدی دارد یا خیر ؟ با توجه به اصل مذکور بیان می داریم که آن لفظ دارای قید خاصی نیست.
اصاله العموم (اصالت عموم): متکلم لفظی را بیان دارد و شک داشته باشیم که آیا مقصود تمامی افراد آن لفظ بود و یا برخی از افراد، مبنا را بر آن می گذاریم که مطابق اصاله العموم، اصل بر آن است که تمامی افراد آن عام مدنظر می باشد.
اصاله عدم التقدیر( اصالت عدم تقدیر): چنانچه متکلم لفظی را بکار ببرد و شک ایجاد شود که لفظی درتقدیر است یا خیر ؟ مطابق این اصل، هیچ لفظی در تقدیر نیست.
اصاله عدم النقل ( اصالت عدم نقل ): هرگاه شکی وجودداشته باشدکه آیا یک لفظ معنایش به معنای جدیدی منتقل شده است یاخیر؟ براین اساس و مطابق این اصل فرض برآن است که معنای قبلی همچنان ایفاء می گردد و نقلی به معنای جدیدی نشده است.
اصاله عدم الاشتراک (اصل عدم اشتراک): چنانچه از کلام گوینده شکی ایجادشود که آیا لفظ دارای معنی مشترک می باشد یاخیر؟ فرض بر آن است که لفظ دارای معنی مشترک نخواهد بود.
فقیه محقق، حجتالاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)
سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی
به آگاهی میرسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ میتوانند پرسشهای فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح بهصورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند.
شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰
حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخگویی به پرسشهای شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی میباشند.
