خرید حکم حبس تعزیری و در واقع، تبدیل آن به جزای نقدی، تحت شرایط خاص تعیین شده در قانون مجازات اسلامی چگونه است؟

علامه دکتر حشمدار
سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی


شرایط عمومی خرید حبس تعزیری

مطابق ماده 64 قانون مجازات اسلامی، برای خرید مجازات زندان و تبدیل آن، به جزای نقدی، لازم است تا دو شرط کلی، در مورد تمام مجازات های حبس قابل خرید وجود داشته باشد که این دو شرط عمومی، عبارتند از:

گذشت شاکی: برای خرید حبس تعزیری، در درجه اول، باید شاکی، از متهم گذشت کرده و این گذشت خود را به نحو قانونی، به دادسرا یا دادگاه رسیدگی کننده به اتهام، اعلام کرده باشد. بنابراین، بدون گذشت شاکی، امکان خرید مجازات زندان وجود نخواهد داشت.

وجود یکی از جهات تخفیف: برای اینکه خرید حکم حبس تعزیری، برای متهم یا خانواده او امکان پذیر باشد، باید یکی از جهات تخفیف مجازات در پروانده وجود داشته که این جهات، عبارتند از: همکاری موثر متهم در شناسایی سایر افراد دخیل در جرم، وقوع جرم در نتیجه اوضاع و احوال خاصی مانند انگیزه شرافتمندانه، اعلام جرم توسط متهم یا اقرار موثر وی، پشیمانی متهم و حسن سابقه وی یا شرایط خاص او مانند بیماری، تلاش متهم برای کاهش آثار و زیان های جرم، خفیف بودن ضرر ناشی از جرم و مداخله ضعیف متهم در عمل مجرمانه.

شرایط اختصاصی خرید حبس تعزیری

شرایط اختصاصی خرید حبس تعزیری، بر خلاف شرایط عمومی، برای هر یک از موارد مجاز خرید مجازات زندان، متفاوت و اختصاصی همان مورد می باشد. این شرایط، به موجب قانون مجازات اسلامی، شامل موارد زیر می باشند:

در جرایم عمدی با مجازات قانونی حداکثر 3 ماه حبس تعزیری، حکم به مجازات های جزای نقدی، نیازمند رعایت شرایط خاصی نمی باشد.

در جرایم عمدی با حداکثر مجازات قانونی زندان 91 روز تا 6 ماه، مجازات های جایگزین حبس، از جمله جزای نقدی، اعمال می شود، مگر آنکه مجرم، پیش از آن، یک جرم عمدی دیگر را انجام داده و دارای سابقه محکومیت کیفری مشمول یکی از موارد زیر بوده و ضمنا، از اجرای آن مجازات قبلی نیز 5 سال نگذشته باشد: الف) سابقه محکومیت قطعی به حبس تا 6 ماه یا جزای نقدی بیشتر از 10 میلیون ریال یا شلاق تعزیری، بیشتر از یک مورد. ب) سابقه محکومیت قطعی، به حبس بیش تر از 6 ماه یا مجازات حدی یا قصاص یا پرداخت بیش از یک پنجم دیه (حداقل یک مورد)

در جرایم عمدی که حداکثر مجازات قانونی جرم انجام گرفته، بیش از 6 ماه تا 1 سال حبس تعزیری بوده، در صورتی، مجازات زندان به جزای نقدی تبدیل می گردد که شرایط مورد قبل، وجود نداشته باشد.

در جرایم غیر عمدی، تبدیل حبس تعزیری به مجازات های جایگزین، من جمله جزای نقدی، اجباری بوده، مگر در صورتی که مجازات قانونی جرم، بیشتر از 2 سال حبس باشد که در این حالت، حکم به جزای نقدی یا سایر مجازات های جایگزین، به جای مجازات زندان، در اختیار قاضی خواهد بود.

در پایان این بخش، لازم به ذکر است که مطابق ماده 72 قانون مجازات اسلامی، در صورتی که متهم، مرتکب جرائم عمدی متعدد شده که مجازات قانونی حداقل یکی از آنها، بیش تر از شش ماه حبس باشد، خرید حبس تعزیری و تبدیل آن به جزای نقدی، امکان پذیر نخواهد بود.

فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی

به آگاهی می‌رسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ می‌توانند پرسش‌های فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح به‌صورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند.

شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰

حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخ‌گویی به پرسش‌های شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی می‌باشند.

علامه دکتر حشمدار
سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی


شرایط عمومی خرید حبس تعزیری

مطابق ماده 64 قانون مجازات اسلامی، برای خرید مجازات زندان و تبدیل آن، به جزای نقدی، لازم است تا دو شرط کلی، در مورد تمام مجازات های حبس قابل خرید وجود داشته باشد که این دو شرط عمومی، عبارتند از:

گذشت شاکی: برای خرید حبس تعزیری، در درجه اول، باید شاکی، از متهم گذشت کرده و این گذشت خود را به نحو قانونی، به دادسرا یا دادگاه رسیدگی کننده به اتهام، اعلام کرده باشد. بنابراین، بدون گذشت شاکی، امکان خرید مجازات زندان وجود نخواهد داشت.

وجود یکی از جهات تخفیف: برای اینکه خرید حکم حبس تعزیری، برای متهم یا خانواده او امکان پذیر باشد، باید یکی از جهات تخفیف مجازات در پروانده وجود داشته که این جهات، عبارتند از: همکاری موثر متهم در شناسایی سایر افراد دخیل در جرم، وقوع جرم در نتیجه اوضاع و احوال خاصی مانند انگیزه شرافتمندانه، اعلام جرم توسط متهم یا اقرار موثر وی، پشیمانی متهم و حسن سابقه وی یا شرایط خاص او مانند بیماری، تلاش متهم برای کاهش آثار و زیان های جرم، خفیف بودن ضرر ناشی از جرم و مداخله ضعیف متهم در عمل مجرمانه.

شرایط اختصاصی خرید حبس تعزیری

شرایط اختصاصی خرید حبس تعزیری، بر خلاف شرایط عمومی، برای هر یک از موارد مجاز خرید مجازات زندان، متفاوت و اختصاصی همان مورد می باشد. این شرایط، به موجب قانون مجازات اسلامی، شامل موارد زیر می باشند:

در جرایم عمدی با مجازات قانونی حداکثر 3 ماه حبس تعزیری، حکم به مجازات های جزای نقدی، نیازمند رعایت شرایط خاصی نمی باشد.

در جرایم عمدی با حداکثر مجازات قانونی زندان 91 روز تا 6 ماه، مجازات های جایگزین حبس، از جمله جزای نقدی، اعمال می شود، مگر آنکه مجرم، پیش از آن، یک جرم عمدی دیگر را انجام داده و دارای سابقه محکومیت کیفری مشمول یکی از موارد زیر بوده و ضمنا، از اجرای آن مجازات قبلی نیز 5 سال نگذشته باشد: الف) سابقه محکومیت قطعی به حبس تا 6 ماه یا جزای نقدی بیشتر از 10 میلیون ریال یا شلاق تعزیری، بیشتر از یک مورد. ب) سابقه محکومیت قطعی، به حبس بیش تر از 6 ماه یا مجازات حدی یا قصاص یا پرداخت بیش از یک پنجم دیه (حداقل یک مورد)

در جرایم عمدی که حداکثر مجازات قانونی جرم انجام گرفته، بیش از 6 ماه تا 1 سال حبس تعزیری بوده، در صورتی، مجازات زندان به جزای نقدی تبدیل می گردد که شرایط مورد قبل، وجود نداشته باشد.

در جرایم غیر عمدی، تبدیل حبس تعزیری به مجازات های جایگزین، من جمله جزای نقدی، اجباری بوده، مگر در صورتی که مجازات قانونی جرم، بیشتر از 2 سال حبس باشد که در این حالت، حکم به جزای نقدی یا سایر مجازات های جایگزین، به جای مجازات زندان، در اختیار قاضی خواهد بود.

در پایان این بخش، لازم به ذکر است که مطابق ماده 72 قانون مجازات اسلامی، در صورتی که متهم، مرتکب جرائم عمدی متعدد شده که مجازات قانونی حداقل یکی از آنها، بیش تر از شش ماه حبس باشد، خرید حبس تعزیری و تبدیل آن به جزای نقدی، امکان پذیر نخواهد بود.

فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی

به آگاهی می‌رسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ می‌توانند پرسش‌های فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح به‌صورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند.

شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰

حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخ‌گویی به پرسش‌های شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی می‌باشند.

با کلیک روی عکس،  سوال خود را یطور خودکار درواتساپ طرح نمایید وپاسخ رایگان دریافت نمایید

Check Also

جرم مزاحمت پیامکی چیست؟

ماده 641 اصلاحی قانون مجازات اسلامی، در خصوص حکم جرم مزاحم شدن از طریق اس ام اس یا همان پیامک، مقرر …