مالیات اجاره چیست؟ پرداخت مالیات بر درآمد اجاره املاک بر عهده چه کسی است؟ نرخ محاسبه مالیات بر اجاره

علامه دکتر حشمدار
سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی


ماده 52 قانون مالیات‌های مستقیم عنوان می‌کند که درآمدی که شخص حقیقی یا حقوقی ناشی از واگذاری حقوق خود نسبت به املاک واقع در ایران کسب می‌کند پس از کسر معافیت‌های مقرر در این قانون مشمول مالیات املاک است.

منظور قانون گذار از واگذاری حقوق خود در ماده 52 همان درآمد اجاره است. درآمد مشمول مالیات اجاره معادل 75% مبلغ اجاره دریافتی است و 25% که کسر می‌شود بابت کلیه هزینه‌ها و استهلاکات و تعهدات اجاره دهنده ملک مطابق صدر ماده 53 قانون مالیات‌های مستقیم است و از بابت املاک اجاری هیچ هزینه دیگری قابل قبول نیست. اگر اجاره دهنده ملک مالک نباشد درآمد مشمول مالیات اجاره معادل مابه التفاوت اجاره دریافتی و اجاره پرداختی است.

املاک به طور کلی به دسته‌های املاک مسکونی، تجاری، اداری و کشاورزی دسته بندی می‌شوند. املاک مسکونی که مورد استفاده آن‌ها نیز مسکونی است از معافیت متراژی بهره مند هستند که این معافیت برای املاک واقع در تهران معادل 150 متر زیربنای مفید و در سایر شهرها تا مجموع 200 متر زیربنای مفید است.

نکته قابل توجه در مورد املاک مسکونی این است که اگر مورد استفاده اداری داشته باشند مشمول این معافیت متراژی نمی‌باشند. در مورد املاک اداری، تجاری و کشاورزی در صورتی که به اجاره واگذار شوند مشمول مالیات با حفظ شرایط صدور ماده 53 قانون مالیات‌های مستقیم هستند.

در مورد مالیات اجاره املاک باید گفت که به طور کلی پرداخت مالیات بر درآمد اجاره املاک به عهده مؤجر است. اما در قانون مالیات‌های مستقیم در صورتی که مستاجر شخصیت حقوقی باشد مطابق تبصره 9 ماده 53 مکلف به کسر و پرداخت مالیات تکلیفی اجاره تا پایان ماه بعد از پرداخت اجاره است.

اظهارنامه مالیات بر اجاره

در مورد اظهارنامه مالیاتی اجاره املاک بستگی دارد که مؤجر شخصیت حقوقی یا حقیقی باشد. در صورتی که مؤجر شخصیت حقیقی باشد بایستی تا پایان تیر ماه سال بعد اظهارنامه اجاره املاک را ارسال کند و مالیات مربوطه را بپردازد. اما در صورتی که مستاجر شخصیت حقوقی باشد بایستی همزمان با اظهارنامه مالیات عملکرد در ردیف مربوطه درآمد اجاره املاک را وارد نماید و در صورت اینکه مشمول مالیات باشد مالیات مربوطه را به سازمان امور مالیاتی پرداخت نماید.

معافیت های مالیات بر اجاره

در مورد معافیت مالیات بر اجاره موارد مختلفی در قانون مالیات‌های مستقیم عنوان شده است که به ترتیب ذکر شده در قانون مالیات‌های مستقیم به بررسی هر کدام از آن‌ها می‌پردازیم.اولین مورد که تبصره 1 ماده 53 قانون مالیات‌های مستقیم ذکر کرده است این است که:

محل سکونت پدر یا مادر یا همسر یا فرزند یا اجداد و همچنین محل سکونت افراد تحت تکفل مالک اجاری تلقی نمی‌شود مگر این که به‌موجب اسناد و مدارک ثابت گردد که اجاره پرداخت می‌شود. در صورتی که چند واحد مسکونی محل سکونت مالک و یا افراد مزبور باشد یک واحد ‌برای سکونت مالک و یک واحد مسکونی برای هر یک از افراد مذکور به انتخاب مالک از مشمول مالیات موضوع این بخش خارج خواهد بود.

بایستی دقت شود که در تبصره 1 ماده 53 قانون مالیات‌های مستقیم این املاک را در قسمت صدر تبصره اجاری تلقی نکرده و در قسمت دوم املاک مذکور را از مشمول قانون خارج کرده است.

دومین مورد که در تبصره 2 ماده 53 قانون مالیات‌های مستقیم عنوان شده است که املاکی که به صورت مجانی در اختیار اشخاص موضوع ماده 2 قانون مالیات‌های مستقیم به عنوان مثال شهرداری‌ها و دهیاری‌ها قرار می‌گیرد را غیر اجاری تلقی کرده است.

در سومین مورد تبصره 8 ماده 53 قانون مالیات‌های مستقیم عنوان می‌کند که اگر مالک ملک خودش را بفروشد و برای مدتی که از شش ماه نباید تجاوز کند ملک در اختیار خودش باشد این ملک برای مدت مذکور اجاری تلقی نمی‌شود. اگر شخص حقیقی درآمدی غیر از درآمد اجاره املاک نداشته باشد می‌تواند از معافیت ماده 84 قانون مالیات‌های مستقیم استفاده کند که این معافیت هر سال در قانون بودجه مشخص می‌شود.

مهلت پرداخت مالیات اجاره به چه صورتی است؟

نحوه پرداخت مالیات اجاره توسط مستاجر به این صورت است که مؤدیان مالیاتی بسته به این که شخص حقیقی یا شخص حقوقی هستند مهلت پرداخت مالیات بر درآمد اجاره آن‌ها متفاوت است. از آن جا که اشخاص حقیقی فقط سال مالی دارند و این مورد در رابطه با درآمد اجاره نیز صادق است، این اشخاص تا پایان تیر ماه در مورد مالیات بر درآمد اجاره مهلت ارسال اظهارنامه و پرداخت مالیات را دارند و مورد اشخاص حقوقی بستگی به این دارد که سال مالیاتی دارند یا سال مالی و بسته به تاریخ پایان سال مالی حداکثر تا 4 ماه پس از پایان سال مالی یا مالیاتی مهلت ارسال اظهارنامه و پرداخت مالیات دارند. در صورتی که درآمد مذکور در اظهارنامه ارسال نشود مشمول جریمه ای معادل 10% مالیات متعلق است که این جریمه غیر قابل بخشودگی است.

فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی

به آگاهی می‌رسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ می‌توانند پرسش‌های فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح به‌صورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند.

شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰

حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخ‌گویی به پرسش‌های شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی می‌باشند.

علامه دکتر حشمدار
سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی


ماده 52 قانون مالیات‌های مستقیم عنوان می‌کند که درآمدی که شخص حقیقی یا حقوقی ناشی از واگذاری حقوق خود نسبت به املاک واقع در ایران کسب می‌کند پس از کسر معافیت‌های مقرر در این قانون مشمول مالیات املاک است.

منظور قانون گذار از واگذاری حقوق خود در ماده 52 همان درآمد اجاره است. درآمد مشمول مالیات اجاره معادل 75% مبلغ اجاره دریافتی است و 25% که کسر می‌شود بابت کلیه هزینه‌ها و استهلاکات و تعهدات اجاره دهنده ملک مطابق صدر ماده 53 قانون مالیات‌های مستقیم است و از بابت املاک اجاری هیچ هزینه دیگری قابل قبول نیست. اگر اجاره دهنده ملک مالک نباشد درآمد مشمول مالیات اجاره معادل مابه التفاوت اجاره دریافتی و اجاره پرداختی است.

املاک به طور کلی به دسته‌های املاک مسکونی، تجاری، اداری و کشاورزی دسته بندی می‌شوند. املاک مسکونی که مورد استفاده آن‌ها نیز مسکونی است از معافیت متراژی بهره مند هستند که این معافیت برای املاک واقع در تهران معادل 150 متر زیربنای مفید و در سایر شهرها تا مجموع 200 متر زیربنای مفید است.

نکته قابل توجه در مورد املاک مسکونی این است که اگر مورد استفاده اداری داشته باشند مشمول این معافیت متراژی نمی‌باشند. در مورد املاک اداری، تجاری و کشاورزی در صورتی که به اجاره واگذار شوند مشمول مالیات با حفظ شرایط صدور ماده 53 قانون مالیات‌های مستقیم هستند.

در مورد مالیات اجاره املاک باید گفت که به طور کلی پرداخت مالیات بر درآمد اجاره املاک به عهده مؤجر است. اما در قانون مالیات‌های مستقیم در صورتی که مستاجر شخصیت حقوقی باشد مطابق تبصره 9 ماده 53 مکلف به کسر و پرداخت مالیات تکلیفی اجاره تا پایان ماه بعد از پرداخت اجاره است.

اظهارنامه مالیات بر اجاره

در مورد اظهارنامه مالیاتی اجاره املاک بستگی دارد که مؤجر شخصیت حقوقی یا حقیقی باشد. در صورتی که مؤجر شخصیت حقیقی باشد بایستی تا پایان تیر ماه سال بعد اظهارنامه اجاره املاک را ارسال کند و مالیات مربوطه را بپردازد. اما در صورتی که مستاجر شخصیت حقوقی باشد بایستی همزمان با اظهارنامه مالیات عملکرد در ردیف مربوطه درآمد اجاره املاک را وارد نماید و در صورت اینکه مشمول مالیات باشد مالیات مربوطه را به سازمان امور مالیاتی پرداخت نماید.

معافیت های مالیات بر اجاره

در مورد معافیت مالیات بر اجاره موارد مختلفی در قانون مالیات‌های مستقیم عنوان شده است که به ترتیب ذکر شده در قانون مالیات‌های مستقیم به بررسی هر کدام از آن‌ها می‌پردازیم.اولین مورد که تبصره 1 ماده 53 قانون مالیات‌های مستقیم ذکر کرده است این است که:

محل سکونت پدر یا مادر یا همسر یا فرزند یا اجداد و همچنین محل سکونت افراد تحت تکفل مالک اجاری تلقی نمی‌شود مگر این که به‌موجب اسناد و مدارک ثابت گردد که اجاره پرداخت می‌شود. در صورتی که چند واحد مسکونی محل سکونت مالک و یا افراد مزبور باشد یک واحد ‌برای سکونت مالک و یک واحد مسکونی برای هر یک از افراد مذکور به انتخاب مالک از مشمول مالیات موضوع این بخش خارج خواهد بود.

بایستی دقت شود که در تبصره 1 ماده 53 قانون مالیات‌های مستقیم این املاک را در قسمت صدر تبصره اجاری تلقی نکرده و در قسمت دوم املاک مذکور را از مشمول قانون خارج کرده است.

دومین مورد که در تبصره 2 ماده 53 قانون مالیات‌های مستقیم عنوان شده است که املاکی که به صورت مجانی در اختیار اشخاص موضوع ماده 2 قانون مالیات‌های مستقیم به عنوان مثال شهرداری‌ها و دهیاری‌ها قرار می‌گیرد را غیر اجاری تلقی کرده است.

در سومین مورد تبصره 8 ماده 53 قانون مالیات‌های مستقیم عنوان می‌کند که اگر مالک ملک خودش را بفروشد و برای مدتی که از شش ماه نباید تجاوز کند ملک در اختیار خودش باشد این ملک برای مدت مذکور اجاری تلقی نمی‌شود. اگر شخص حقیقی درآمدی غیر از درآمد اجاره املاک نداشته باشد می‌تواند از معافیت ماده 84 قانون مالیات‌های مستقیم استفاده کند که این معافیت هر سال در قانون بودجه مشخص می‌شود.

مهلت پرداخت مالیات اجاره به چه صورتی است؟

نحوه پرداخت مالیات اجاره توسط مستاجر به این صورت است که مؤدیان مالیاتی بسته به این که شخص حقیقی یا شخص حقوقی هستند مهلت پرداخت مالیات بر درآمد اجاره آن‌ها متفاوت است. از آن جا که اشخاص حقیقی فقط سال مالی دارند و این مورد در رابطه با درآمد اجاره نیز صادق است، این اشخاص تا پایان تیر ماه در مورد مالیات بر درآمد اجاره مهلت ارسال اظهارنامه و پرداخت مالیات را دارند و مورد اشخاص حقوقی بستگی به این دارد که سال مالیاتی دارند یا سال مالی و بسته به تاریخ پایان سال مالی حداکثر تا 4 ماه پس از پایان سال مالی یا مالیاتی مهلت ارسال اظهارنامه و پرداخت مالیات دارند. در صورتی که درآمد مذکور در اظهارنامه ارسال نشود مشمول جریمه ای معادل 10% مالیات متعلق است که این جریمه غیر قابل بخشودگی است.

فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی

به آگاهی می‌رسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ می‌توانند پرسش‌های فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح به‌صورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند.

شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰

حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخ‌گویی به پرسش‌های شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی می‌باشند.

فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی

به آگاهی می‌رسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ می‌توانند پرسش‌های فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح به‌صورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند.

شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰

حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخ‌گویی به پرسش‌های شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی می‌باشند.

با کلیک روی عکس، سوال خود را یطور خودکار درواتساپ طرح نمایید وپاسخ رایگان دریافت نمایید

Check Also

تفاوت سرقت تعزیری و سرقت حدی چیست؟

سرقت جرمی است که از دیرباز رخ می داده است از این رو همیشه مورد توجه …