نفقه به چه کسانی تعلق می گیرد؟

علامه دکتر حشمدار
سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی


نفقه، براساس تعریف قانون مدنی، هزینه لازم برای زندگی بوده که شامل هزینه مسکن، خوراک و پوشاک می شود. نفقه، به دو گروه از افراد، یعنی زوجه و اقارب نسبی در خط عمودی تعلق می گیرد. میزان نفقه، دارای مبلغ ثابتی نیست و اگر زن و شوهر در خصوص آن توافق نکنند، تعیین میزان آن توسط کارشناس انجام می گیرد.

نفقه اقارب در خط عمودی: به موجب ماده 1196 قانون مدنی، “در روابط بین اقارب، فقط اقارب نسبی در خط عمودی اعم از صعودی یا نزولی، ملزم به انفاق یک دیگر هستند.” منظور از اقارب در خط عمودی، یعنی اقارب نسبی که ترتیب قرار گرفتن آنها، پشت سر هم و نسل به نسل است که شامل پدر بزرگ، مادر بزرگ، پدر، مادر، فرزند، نوه و فرزندان فرزند به درجات پایین می شود. براساس این ماده قانونی، قرابت های سببی و رضایی، مشمول دریافت نفقه نمی باشند. همچنین، اقارب نسبی که در خط افقی قرار دارند، که شامل خواهر، برادر، عمه، خاله و غیره می باشند، در ذیل موارد این ماده قرار نمی گیرند.

نفقه فرزند، جزو نفقه اقارب نسبی در خط عمودی قرار دارد و از این جهت، مستحق دریاقت نفقه است. به علاوه، قانون گذار در ماده 1199 قانون مدنی، پدر را در صورت داشتن استطاعت مالی، ملزم به پرداخت نفقه فرزند کرده است. البته، اگر پدر، استطاعت مالی نداشته باشد، پرداخت نفقه، به ترتیب بر عهده اجداد پدری و مادر بوده که این ماده، تاکید بر پرداخت نفقه فرزند دارد.

نفقه زوجه: براساس ماده 1106 قانون مدنی، در نکاح دائم، پرداخت نفقه زن، جزو وظایف شوهر است که به واسطه ازدواج، بر عهده او قرار می گیرد. البته باید به این نکته اشاره شود، که اگر زن، بدون مانع مشروع، از ادای وظایف زوجیت امتناع کند، مستحق نفقه نخواهد بود ، بنابراین لازمه دریافت نفقه، انجام وظایف زوجیت و تمکین زن از شوهر می باشد.

ماده 1107 قانون مدنی، تعیین تکلیف کرده است. مطابق این ماده: ” نفقه، عبارت است از همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل مسکن، البسه، غذا، اثاث منزل و هزینه های درمانی و بهداشتی و خادم در صورت عادت یا احتیاج، به واسطه نقصان یا مرض”

فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی

به آگاهی می‌رسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ می‌توانند پرسش‌های فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح به‌صورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند.

شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰

حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخ‌گویی به پرسش‌های شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی می‌باشند.

علامه دکتر حشمدار
سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی


نفقه، براساس تعریف قانون مدنی، هزینه لازم برای زندگی بوده که شامل هزینه مسکن، خوراک و پوشاک می شود. نفقه، به دو گروه از افراد، یعنی زوجه و اقارب نسبی در خط عمودی تعلق می گیرد. میزان نفقه، دارای مبلغ ثابتی نیست و اگر زن و شوهر در خصوص آن توافق نکنند، تعیین میزان آن توسط کارشناس انجام می گیرد.

نفقه اقارب در خط عمودی: به موجب ماده 1196 قانون مدنی، “در روابط بین اقارب، فقط اقارب نسبی در خط عمودی اعم از صعودی یا نزولی، ملزم به انفاق یک دیگر هستند.” منظور از اقارب در خط عمودی، یعنی اقارب نسبی که ترتیب قرار گرفتن آنها، پشت سر هم و نسل به نسل است که شامل پدر بزرگ، مادر بزرگ، پدر، مادر، فرزند، نوه و فرزندان فرزند به درجات پایین می شود. براساس این ماده قانونی، قرابت های سببی و رضایی، مشمول دریافت نفقه نمی باشند. همچنین، اقارب نسبی که در خط افقی قرار دارند، که شامل خواهر، برادر، عمه، خاله و غیره می باشند، در ذیل موارد این ماده قرار نمی گیرند.

نفقه فرزند، جزو نفقه اقارب نسبی در خط عمودی قرار دارد و از این جهت، مستحق دریاقت نفقه است. به علاوه، قانون گذار در ماده 1199 قانون مدنی، پدر را در صورت داشتن استطاعت مالی، ملزم به پرداخت نفقه فرزند کرده است. البته، اگر پدر، استطاعت مالی نداشته باشد، پرداخت نفقه، به ترتیب بر عهده اجداد پدری و مادر بوده که این ماده، تاکید بر پرداخت نفقه فرزند دارد.

نفقه زوجه: براساس ماده 1106 قانون مدنی، در نکاح دائم، پرداخت نفقه زن، جزو وظایف شوهر است که به واسطه ازدواج، بر عهده او قرار می گیرد. البته باید به این نکته اشاره شود، که اگر زن، بدون مانع مشروع، از ادای وظایف زوجیت امتناع کند، مستحق نفقه نخواهد بود ، بنابراین لازمه دریافت نفقه، انجام وظایف زوجیت و تمکین زن از شوهر می باشد.

ماده 1107 قانون مدنی، تعیین تکلیف کرده است. مطابق این ماده: ” نفقه، عبارت است از همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل مسکن، البسه، غذا، اثاث منزل و هزینه های درمانی و بهداشتی و خادم در صورت عادت یا احتیاج، به واسطه نقصان یا مرض”

فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی

به آگاهی می‌رسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ می‌توانند پرسش‌های فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح به‌صورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند.

شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰

حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخ‌گویی به پرسش‌های شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی می‌باشند.

با کلیک روی عکس،  سوال خود را یطور خودکار درواتساپ طرح نمایید وپاسخ رایگان دریافت نمایید

Check Also

تفاوت سرقت تعزیری و سرقت حدی چیست؟

سرقت جرمی است که از دیرباز رخ می داده است از این رو همیشه مورد توجه …