علامه دکتر حشمدار
سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی
سوال:
آیا فرزند در ازدواج موقت ارث میبرد؟
پاسخ:
ازدواج موقت چیست؟
ازدواج موقت که در حقوق، نکاح منقطع و متعه نامیده شده و در عرف میان مردم، صیغه نامیده می شود، در فقه شیعی مطرح گردیده و مورد قبول علمای اهل سنت نمی باشد.
این نوع از نکاح در ماده 1075 قانون مدنی بدین صورت مورد تعریف قرار گرفته است: «نکاح وقتی منقطع است که برای مدت معینی واقع شده باشد.»
ارث بردن فرزند در ازدواج موقت
در بخش قبل، توضیح دادیم که در ازدواج موقت، زن و شوهر از یکدیگر ارث نمی برند و حتی اگر ارث بردن زوجین در عقد موقت نیز شرط گردد، این شرط بی تاثیر خواهد بود.
سوالی که در اینجا مطرح می شود آن است که نظر قانون مدنی در مورد ارث بردن فرزند در ازدواج موقت چیست؟
به این ترتیب که اگر در طول مدت عقد موقت، دختر یا پسری متولد گردد، آیا این فرزند از پدر و مادر خود ارث می برد؟ یا برعکس، اگر فرزند پیش از والدین فوت کرده و دارای اموالی باشد، آیا پدر و مادر از وی ارث خواهند برد؟
هر چند در قانون مدنی، ماده قانونی صریحی که مستقیما در مورد شرایط ارث بردن فرزند در ازدواج موقت توضیح داده باشد، دیده نمی شود، لیکن ماده 1158 این قانون در مورد الحاق طفل مقرر داشه است: «طفل متولد در زمان زوجیت ملحق به شوهر است …»
منظور از الحاق طفل در این ماده آن است که فرزند اعم از دختر و پسر منسوب به پدر و مادر گشته و بنابراین رابطه نسبی میان آن ها برقرار می گردد. برقراری این رابطه به این معناست که کلیه حقوق و تکالیف قانونی در رابطه میان پدر و مادر با فرزند متولد شده از ازدواج، اجرا می گردد.
به علاوه، همانطور که در متن ماده ملاحظه می گردد، واژه “زوجیت” به طور مطلق در متن ماده ذکر گردیده است و همانطور که می دانیم، زوجیت در قانون مدنی اعم از دائم و موقت می باشد.
بنابراین مطابق ماده 1158 قانون مدنی، فرزند متولد شده در طول ازدواج موقت نیز همانند طفل متولد شده در نکاح دائم، به والدین خود ملحق می گردد.
از سوی دیگر، یکی از مهم ترین حقوق پیش بینی شده در قانون برای افراد، ارث است که میان هر دو گروه خویشاوندان سببی و نسبی برقرار می گردد.
بنابراین با توجه به آنچه در مورد الحاق طفل به والدین در عقد موقت و مفهوم الحاق توضیح داده شد، می توان گفت که ارث بردن فرزند در ازدواج موقت، مانند ارث بردن طفل در نکاح دائم می باشد.
نتیجه آنکه فرزند متولد شده در ازدواج موقت، از پدر و مادر خود ارث برده و چنانچه پیش از پدر و مادر خود بمیرد، والدین او نیز از وی ارث خواهند می برد.
فقیه محقق، حجتالاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)
سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی
به آگاهی میرسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ میتوانند پرسشهای فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح بهصورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند.
شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰
حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخگویی به پرسشهای شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی میباشند.
علامه دکتر حشمدار
سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی
سوال:
آیا فرزند در ازدواج موقت ارث میبرد؟
پاسخ:
ازدواج موقت چیست؟
ازدواج موقت که در حقوق، نکاح منقطع و متعه نامیده شده و در عرف میان مردم، صیغه نامیده می شود، در فقه شیعی مطرح گردیده و مورد قبول علمای اهل سنت نمی باشد.
این نوع از نکاح در ماده 1075 قانون مدنی بدین صورت مورد تعریف قرار گرفته است: «نکاح وقتی منقطع است که برای مدت معینی واقع شده باشد.»
ارث بردن فرزند در ازدواج موقت
در بخش قبل، توضیح دادیم که در ازدواج موقت، زن و شوهر از یکدیگر ارث نمی برند و حتی اگر ارث بردن زوجین در عقد موقت نیز شرط گردد، این شرط بی تاثیر خواهد بود.
سوالی که در اینجا مطرح می شود آن است که نظر قانون مدنی در مورد ارث بردن فرزند در ازدواج موقت چیست؟
به این ترتیب که اگر در طول مدت عقد موقت، دختر یا پسری متولد گردد، آیا این فرزند از پدر و مادر خود ارث می برد؟ یا برعکس، اگر فرزند پیش از والدین فوت کرده و دارای اموالی باشد، آیا پدر و مادر از وی ارث خواهند برد؟
هر چند در قانون مدنی، ماده قانونی صریحی که مستقیما در مورد شرایط ارث بردن فرزند در ازدواج موقت توضیح داده باشد، دیده نمی شود، لیکن ماده 1158 این قانون در مورد الحاق طفل مقرر داشه است: «طفل متولد در زمان زوجیت ملحق به شوهر است …»
منظور از الحاق طفل در این ماده آن است که فرزند اعم از دختر و پسر منسوب به پدر و مادر گشته و بنابراین رابطه نسبی میان آن ها برقرار می گردد. برقراری این رابطه به این معناست که کلیه حقوق و تکالیف قانونی در رابطه میان پدر و مادر با فرزند متولد شده از ازدواج، اجرا می گردد.
به علاوه، همانطور که در متن ماده ملاحظه می گردد، واژه “زوجیت” به طور مطلق در متن ماده ذکر گردیده است و همانطور که می دانیم، زوجیت در قانون مدنی اعم از دائم و موقت می باشد.
بنابراین مطابق ماده 1158 قانون مدنی، فرزند متولد شده در طول ازدواج موقت نیز همانند طفل متولد شده در نکاح دائم، به والدین خود ملحق می گردد.
از سوی دیگر، یکی از مهم ترین حقوق پیش بینی شده در قانون برای افراد، ارث است که میان هر دو گروه خویشاوندان سببی و نسبی برقرار می گردد.
بنابراین با توجه به آنچه در مورد الحاق طفل به والدین در عقد موقت و مفهوم الحاق توضیح داده شد، می توان گفت که ارث بردن فرزند در ازدواج موقت، مانند ارث بردن طفل در نکاح دائم می باشد.
نتیجه آنکه فرزند متولد شده در ازدواج موقت، از پدر و مادر خود ارث برده و چنانچه پیش از پدر و مادر خود بمیرد، والدین او نیز از وی ارث خواهند می برد.
فقیه محقق، حجتالاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)
سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی
به آگاهی میرسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ میتوانند پرسشهای فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح بهصورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند.
شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰
حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخگویی به پرسشهای شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی میباشند.
سامانه مشاوره رایگان قضایی و حقوقی حجت الاسلام و المسلمین دکتر حشمدار