سامانه مشاوره رایگان قضایی جمهوری اسلامی ایران حجت الاسلام و المسلمین دکتر حشمدار
Related Articles
عقد جایز، به قراردادی گفته می شود که هر یک از طرفین، هر زمان که بخواهد، می تواند آن را فسخ کند. به عنوان مثال، وکالت، یک عقد جایز است. بنابراین، موکل هر زمان بخواهد، می تواند وکیل را عزل کند. وکیل نیز هر زمان بخواهد، می تواند با استعفا دادن، عقد جایز وکالت را فسخ نماید.
در مقابل عقد جایز، عقد لازم قرار داشته که به معنی قراردادی است که هیچ یک از طرفین، حق فسخ و برهم زدن آن را ندارد، جز در موارد قانونی، مانند اقاله و وجود خیارات. به عنوان نمونه، بیع، یک عقد لازم است. در نتیجه، هیچ کدام از بایع(فروشنده) و خریدار، حق فسخ آن را نداشته، مگر در موارد قانونی. مثلا، در شرایطی که مال فروخته شده، معیوب باشد، مشتری می تواند به استناد خیار عیب، بیع را فسخ کند.
حال، گاهی، دو طرف، یک عقد جایز را منعقد می کنند، اما، تمایل ندارند که یکی از طرفین، هر زمان که خواست، عقد را فسخ کرده و بر هم بزند. بنابراین به دنبال راه حلی می گردند تا این خطر فسخ عقد، از بین برود. راه حل این مشکل، عقد خارج لازم می باشد.
این راه حل، در ماده 679 قانون مدنی، توسط قانون گذار ارائه شده است. به موجب این ماده:«موکل می تواند هر وقت بخواهد وکیل را عزل کند، مگر اینکه وکالت وکیل و یا عدم عزل، در ضمن عقد لازمی شرط شده باشد.»
هر چند، این ماده در مورد وکالت بلاعزل بوده، اما، اختصاص به این عقد نداشته و در مورد تمام عقود جایز، قابل اعمال می باشد. بنابراین، اگر عقد جایزی منعقد شده و طرفین بخواهند کاری کنند تا هیچ یک، حق فسخ آن عقد را نداشته باشند، می توانند یک عقد لازم نیز منعقد کرده و بعد، خود آن عقد جایز را ضمن آن عقد لازم، شرط کرده یا ضمن آن عقد لازم، شرط کنند که هیچ یک از طرفین، حق فسخ عقد جایز مورد نظر را ندارد.
سامانه
فقیه محقق، حجتالاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه) سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی به آگاهی میرسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ میتوانند پرسشهای فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح بهصورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند. شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰ حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخگویی به پرسشهای شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی میباشند. عقد جایز، به قراردادی گفته می شود که هر یک از طرفین، هر زمان که بخواهد، می تواند آن را فسخ کند. به عنوان مثال، وکالت، یک عقد جایز است. بنابراین، موکل هر زمان بخواهد، می تواند وکیل را عزل کند. وکیل نیز هر زمان بخواهد، می تواند با استعفا دادن، عقد جایز وکالت را فسخ نماید. در مقابل عقد جایز، عقد لازم قرار داشته که به معنی قراردادی است که هیچ یک از طرفین، حق فسخ و برهم زدن آن را ندارد، جز در موارد قانونی، مانند اقاله و وجود خیارات. به عنوان نمونه، بیع، یک عقد لازم است. در نتیجه، هیچ کدام از بایع(فروشنده) و خریدار، حق فسخ آن را نداشته، مگر در موارد قانونی. مثلا، در شرایطی که مال فروخته شده، معیوب باشد، مشتری می تواند به استناد خیار عیب، بیع را فسخ کند. حال، گاهی، دو طرف، یک عقد جایز را منعقد می کنند، اما، تمایل ندارند که یکی از طرفین، هر زمان که خواست، عقد را فسخ کرده و بر هم بزند. بنابراین به دنبال راه حلی می گردند تا این خطر فسخ عقد، از بین برود. راه حل این مشکل، عقد خارج لازم می باشد. این راه حل، در ماده 679 قانون مدنی، توسط قانون گذار ارائه شده است. به موجب این ماده:«موکل می تواند هر وقت بخواهد وکیل را عزل کند، مگر اینکه وکالت وکیل و یا عدم عزل، در ضمن عقد لازمی شرط شده باشد.» هر چند، این ماده در مورد وکالت بلاعزل بوده، اما، اختصاص به این عقد نداشته و در مورد تمام عقود جایز، قابل اعمال می باشد. بنابراین، اگر عقد جایزی منعقد شده و طرفین بخواهند کاری کنند تا هیچ یک، حق فسخ آن عقد را نداشته باشند، می توانند یک عقد لازم نیز منعقد کرده و بعد، خود آن عقد جایز را ضمن آن عقد لازم، شرط کرده یا ضمن آن عقد لازم، شرط کنند که هیچ یک از طرفین، حق فسخ عقد جایز مورد نظر را ندارد. سامانه
فقیه محقق، حجتالاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه) سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی به آگاهی میرسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ میتوانند پرسشهای فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح بهصورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند. شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰ حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخگویی به پرسشهای شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی میباشند.
