تفاوت‌های حکم و قرار چیست؟

  • حکم می‌تواند حضوری یا غیابی باشد ولی قرار این‌گونه نخواهد بود.
  • در نتیجه‌ی حکم می‌توان تجدید نظر کرد اما قرار غیرقابل تجدید نظر است. (مگر قانون اجازه تجدید نظر داده باشد).
  • حکم از سوی دادگاه است ولی قرار علاوه بر آن از سوی مدیر دفتر هم صادر می‌شود.
  • حکم نیاز به دادخواست دارد ولی قرار نه.

حکم و قرار چه تفاوتی با هم دارند برای رسیدن به جواب کلی راجع به این موضوع باید به ماده ۲۹۹ قانون آیین دادرسی مدنی رجوع کرد که در آن آمده است: ” چنانچه رای دادگاه راجع به ماهیت دعوا و قاطع آن به طور جزیی یا کلی باشد، حکم و در غیر این صورت قرار نامیده می شود”. بر اساس همین ماده در ادامه بیشتر در مورد تفاوت حکم و قرار توضیح داده خواهد شد.

اولین تفاوت حکم و قرار این است حکم تنها توسط قاضی صادر می شود اما قرار ممکن است توسط دادیار، دادستان، مدیر دفتر شعبه، بازپرس یا از جانب دادگاه صادر شود. در اصطلاح قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی حکم و قرار را «رای» می نامند. برای اینکه به تفاوت حکم و قرار برسیم باید تعریف هر دو را مورد بررسی قرار دهیم.

هرگاه دادگاه در مورد پرونده ای تصمیمی راجع به ماهیت دعوا بگیرد یعنی حکم صادر شده است. رای های که از سوی دادگاه صادر می شود دو دسته می باشند، دسته اول احکام و دسته دوم قرار ها هستند. حکم دادگاه به چند دسته ازجمله حکم حضوری و غیابی، حکم قطعی و غیر قطعی، حکم اعلامی و تاسیسی و حکم نهایی و غیرنهایی تقسیم بندی می شوند.

انواع حکم را بشناسید؟

برای پیدا نمودن تفاوت حکم و قرار باید انواع حکم را بشناسید که در ادامه به اختصار بخشی از آنها توضیح داده شده است.

حکم حضوری یا غیابی: هرگاه در روند بررسی یک پرونده خوانده و یا وکیل وی در هیچ یک از جلسات حضور نداشته و بطور کتبی هیچ دفاعی را انجام نداده باشند یا دادخواست ابلاغ واقعی نشده باشد رای صادر غیابی یا غیر حضوری خواهد بود. تنها احکام غیابی صادر می شوند و چیزی به اسم قرار غیابی وجود ندارد.

حکم قطعی و غیر قطعی: در حکم قطعی دیگر مفاد آن تغییر نخواهد کرد و به همین شکل لازم الاجرا است. از احکامی که امکان شکایت وجود داشته باشد آن حکم غیر قطعی است. احکامی که قطعیت یافته باشند لازم الاجرا هستند.

احکام نهایی و غیرنهایی: احکامی که در دیوان عالی کشور قابل فرجام خواهی نباشد یا احکامی که در دیوان عالی تایید شده باشند و یا حکمی در دادگاه تجدیدنظر صادر گردیده باشد اما در دیوان عالی کشور قابل فرجام خواهی نباشد حکم نهایی خواهد بود و سایر احکام غیر نهایی خواهند بود.

حکم اعلامی و تاسیسی: احکامی که سبب وضعیت حقوقی جدیدی نشوند حکم اعلامی و احکامی که وضعیت جدیدی مانند اعلام ورشکستگی تاجری را اعلام کند حکم تاسیسی نامیده می شوند.

در قانون تعریف دقیقی از قرار وجود ندارد تا تفاوت حکم و قرار در تعریف مشخص شود تنها در ماده ۲۹۹ قانون آیین دادرسی مدنی آمده است ” چنانچه رای دادگاه راجع به ماهیت دعوا و قاطع آن به طور جزیی یا کلی باشد، حکم و در غیر این صورت قرار نامیده می شود”.

زمانی که برای یک پرونده در دادگاه حکم صادر شود پرونده مختومه می شود اما صدور قرار یعنی اینکه پرونده هنوز باز است و تحقیقات و بررسی های بیشتری تا مختومه شدن پرونده لازم است.

صدور حکم در دادگاه که بصورت کلی و یا جزئی صادر می شود بر اساس ماهیت پرونده و شکایت است اما صدور قرار ممکن است اهداف دیگری را دنبال کند مثلا شبیه سازی جرم یکی از اهداف صدور قرار است. تفاوت قرار و حکم در رای های صادره توسط مراجع قضایی مشخص است.

در تفاوت حکم و قرار باید بیان کرد حکم یک رای قضایی است که در دادگاه های تجدیدنظر امکان اعتراض به آن وجود دارد و آثاری مانند مجازات مالی، حبس و … برای متهم دارد اما در صدور رای قرار اعتراض به آن وجود ندارد مگر آنکه قانون پیش بینی کرده باشه و ممکن است متهم محکوم به مجازاتی نشود.

رای زمانی حکم به حساب می آید که از دادگاه های اعم از دادگاه بدوی، دادگاه تجدیدنظر، دادگاه انقلاب، دادگاه ویژه روحانیت و دیوان عدالت اداری صادر شده باشد و این یکی از اصلی ترین تفاوت حکم و قرار است.

همچنین برای نمایان شدن تفاوت حکم و قرار تعدادی از انواع قرار به مختصر توضیح داده شده است.

قرار نوع های مختلفی دارد که به قرار اعدادی یا مقدماتی، قرارهای قاطع دعوا و انواع آن، قرارهای شبه قاطع و قرارهای موقت تقسیم بندی می شوند که هر کدام از این نوع قرارها نیز به نوع های دیگری تقسیم بندی می شوند.

قرار تحقیق محلی، قرار معاینه محل، قرار کارشناسی، قرار تطبیق و قرار اناطه در زیر مجموعه قرار اعدادی یا مقدماتی قرار می گیرند که پرونده را آماده صدور رای نهایی و قاطع می نمایند.

قرار تحقیقی محل: برای اثبات دعوا دادرس میتواند با مراجعه به محل از موضوع اطلاعاتی بدست آورد. تحقیق محلی به عنوان یکی از ادله اثبات دعوا تحقیقات محلی است.

قرار سقوط دعوا، قرار رد دعوا، قرار استماع دعوا، قرار ابطال دادخواست، قرار رد دادخواست و قرار رد درخواست از انواع قرارهای قاطع دعوا هستند که با صدور آنها پرونده از دادگاه رسیدگی خارج می شود و از این جهت مانند احکام هستند.

قرار سقوط دعوا: در صورت صدور حکم قطعی (در دادگاه حکم قطعی برای یک اختلاف صادر شده باشد رسیدگی دوباره به آن غیر ممکن شود)، زوال حق اصلی ( فرد ارادی حقی را از خود ساقط کرده باشد) و استرداد دعوا (صرف نظر کردن خواهان از دعوای خود) قرار سقوط دعوا صادر می شود.

قرار استماع دعوا: در قرار استماع دعوا، دوباره دعوا امکان پذیر خواهد بود و امر بر مختومه نیست. به عنوان مثال فردی طلبی بخاطر بازی قمار از فرد دیگری دارد و در دادگاه آن را طلب می کند در این حالت چون قمار باطل است برای دادخواست وی قرار استماع دعوا صادر می شود.  

قرار ابطال دادخواست: در پرونده ای که لازم باشد خواهان اقدامی انجام دهد اما از این کار صرف نظر نماید قرار ابطال دادخواست صادر می شود. یا در جلسه ای نیاز به حضور خواهان باشد اما در جلسه حضور پیدا نکند باز قرار ابطال دادخواست صادر می گردد. همچنین ، بر اساس ماده ۲۵۶ ، از آن جهت که عدم تهیه وسیله اجرای قرار معاینه محل یا تحقیق محلی موجب خروج آن از دلایل متقاضی می شود . بنابراین ، زمانی که به دلیل فراهم نشدن وسیله اجرای قرار امکان پذیر نباشد و دادگاه هم بدون آن امکان صدور رای را نداشته باشد دادخواست در مرحله نخست باطل می شود.

اگر دعوا به صدور قرار سقوط دعوا ختم شود رسیدگی دوباره به دعوا مقدور نخواهد بود. قرار سقوط دعوا بر خلاف سایر قرارهای قاطع دعوا از اعتبار امر قضاوت برخوردار است.

انواع قرارهای شبه قاطع نیز شامل قرار عدم اهلیت یکی از طرفین، قرار عدم صلاحیت و قرار امتناع از رسیدگی می باشند که با صدور آنها پرونده از گردش رسیدگی خارج خواهد شد و اگر پرونده از دادگاه خارج شود همان پرونده به شعبه دادگاه دیگری جهت رسیدگی فرستاده می شود.

تهیه شده در سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران
به قلم : دکتر حشمدار

پاسخ سوالات شما https://129i.ir/?cat=1

مشاوره رایگان قضایی
هموطنان می توانند سوالات خود را
از ساعت 8 صبح تا 2 بعد از ظهر با شماره 129 و 09121900500 تماس حاصل فرمایند.
.
و از ساعت 2 بعدازظهر تا 6 بعدازظهر با شماره 09121900500 تماس تلفنی حاصل فرمایند.
.
همچنین هموطنان می توانند از طریق برنامه واتس آپ در طول 24 ساعت شبانه روز سوالات خود را نیز ارسال نمایند .

درصورت نیاز به دادخواست، شکواییه، لایحه می توانید مدارک خود را به شماره 09221900129 ارسال نمایید.

همچنین به اطلاع می رساند
کل فرم های قضایی با متن لازم در لینک ذیل موجود است
https://iran5050.com/?cat=138
که شما می توانید رایگان دانلود کنید و در دادگاه استفاده نمایید
تنها کافیست که فرم مورد نظر خود را جستجو نمایید

در مورد دیه اعضای مختلف بدن بطور کامل و بصورت تشریحی در لینک ذیل موجود می باشد.
https://iran5050.com/?p=5877
کلیه اطلاعات لازم در مورد دیه بصورت جزء به جزء توضیح داده شده است.

در مورد طلاق لینک ذیل را مطالعه فرمایید
https://iran5050.com/?s=طلاق
در مورد عدم تمکین لینک ذیل را مطالعه فرمایید
https://iran5050.com/?s=عدم+تمکین
در مورد ضرب و جرح لینک ذیل را مطالعه فرمایید
https://iran5050.com/?s=ضرب+و+جرح
در مورد مهریه لینک ذیل را مطالعه فرمایید
https://iran5050.com/?s=مهریه
در مورد نفقه لینک ذیل را مطالعه فرمایید
https://iran5050.com/?s=در+مورد+نفقه
در مورد تصادف لینک ذیل را مطالعه فرمایید
https://iran5050.com/?s=تصادف
در مورد دعاوی ملکی لینک ذیل را مطالعه فرمایید
https://iran5050.com/?s=ملک
در مورد چک لینک ذیل را مطالعه نمایید
https://iran5050.com/?s=چک
و در مورد سامانه ثنا لینک ذیل را مطالعه فرمایید
سامانه ثنا روند پرونده شما را اعلام می نماید و شما می توانید از شکایت و موضوع شکایت و دستور قاضی مطلع شوید
https://iran5050.com/?s=سامانه+ثنا
در مورد دریافت خدمات قضایی از تلفن همراه لینک ذیل را مطالعه فرمایید
مانند فراموشی رمز ورود و غیره
https://iran5050.com/?p=857
در مورد شکایت از قضات لینک ذیل را مطالعه فرمایید
https://iran5050.com/?p=2625

لازم بذکر است
در بسیاری موارد شهروندان با توجه به پرداخت هزینه بالای وکلاء ، متاسفانه هیچ نتیجه ای بدست نیاورده اند
لذا این سامانه در جهت رفاه شهروندان ایرانی داخل و خارج کشور و کاهش هزینه های قضایی در صورت نیاز به لایحه ، دادخواست ، شکایت، دفاعیه ، مطالعه پرونده ،تجدید نظرخواهی و اعاده دادرسی ، درخواست خود با را به همرا مدارک ارسال نمایید تا کارشناسان مجرب و دانشگاهی ، درخواست شما را بررسی کرده و مدارک لازم را تنظیم و برای شما ارسال نمایند.
همچنین مستقیما می توانید از کانال تلگرامی ذیل کلیه اطلاعات لازم را بدست آورید.
iran5050com@
@iran5050com
https://chat.whatsapp.com/LXJ0EtK4nSV3I7cC0192nV
از صبر و شکیبایی شما متشکریم

 888 total views,  10 views today

انتشار توسط 8 تم
با کلیک روی عکس،  سوال خود را یطور خودکار درواتساپ طرح نمایید وپاسخ رایگان دریافت نمایید

93 نظر

  1. Hey, thanks for the post.Really looking forward to read more. Great.

  2. I think this is a real great blog article. Want more.

  3. Looking forward to reading more. Great article post. Fantastic.

  4. Very informative blog article.Much thanks again. Want more.

  5. Aw, this was a very good post. Taking the time and actual effort to create a superb article… but what can I say… I procrastinate a whole lot and never seem to get nearly anything done.

  6. Muchos Gracias for your blog.Thanks Again. Cool.

  7. I appreciate you sharing this article.Really looking forward to read more. Will read on…

  8. I loved your post.Thanks Again. Really Great.

  9. Thanks-a-mundo for the article.Really looking forward to read more. Really Great.

  10. Thanks so much for the article.Really looking forward to read more. Really Great.

  11. A motivating discussion is definitely worth comment. I do think that you need to publish more about this subject, it might not be a taboo subject but generally folks don’t talk about such topics. To the next! Cheers!

  12. Major thankies for the blog article.Really looking forward to read more. Really Great.

  13. I really enjoy the article.Thanks Again. Fantastic.

  14. Thanks a lot for the article. Thanks Again. Awesome.

  15. Really appreciate you sharing this blog article. Will read on…

  16. I cannot thank you enough for the article post.Much thanks again. Awesome.

  17. I really like and appreciate your blog post.Thanks Again. Cool.

  18. Thanks again for the article. Much thanks again. Really Cool.

  19. Thanks a lot for the article.Really looking forward to read more.

  20. Very good post.Really thank you! Keep writing.

  21. Wow, great blog article. Much thanks again.

  22. Im obliged for the post.Really thank you! Keep writing.

  23. Really informative blog post.Much thanks again. Much obliged.

  24. Im obliged for the blog.Really looking forward to read more. Really Great.

  25. Great blog you have here.. It’s hard to find high-quality writing like yours nowadays. I honestly appreciate individuals like you! Take care!!

  26. Really appreciate you sharing this post. Really thank you! Keep writing.

  27. Enjoyed every bit of your blog.Really looking forward to read more. Really Great.

  28. Thank you for your article. Really Cool.

  29. I blog frequently and I genuinely thank you for your information. The article has truly peaked my interest. I’m going to bookmark your blog and keep checking for new details about once per week. I opted in for your Feed too.

  30. I’m impressed, I must say. Actually not often do I encounter a weblog that’s each educative and entertaining, and let me inform you, you have got hit the nail on the head. Your concept is outstanding; the issue is something that not sufficient persons are speaking intelligently about. I am very joyful that I stumbled throughout this in my search for something referring to this.

  31. The very next time I read a blog, Hopefully it won’t fail me as much as this particular one. I mean, Yes, it was my choice to read, but I truly thought you would probably have something interesting to say. All I hear is a bunch of complaining about something that you could possibly fix if you weren’t too busy looking for attention.

  32. I’m extremely pleased to uncover this great site. I want to to thank you for your time just for this wonderful read!! I definitely really liked every part of it and I have you saved as a favorite to see new stuff on your site.

  33. That is a very good tip particularly to those new to the blogosphere. Brief but very accurate info… Appreciate your sharing this one. A must read article.

  34. bookmarked!!, I love your web site!

  35. That is a great tip particularly to those fresh to the blogosphere. Brief but very accurate information… Many thanks for sharing this one. A must read post.

  36. Thanks a lot for the blog post. Great.

  37. Good web site you’ve got here.. It’s difficult to find quality writing like yours nowadays. I honestly appreciate individuals like you! Take care!!

  38. An interesting discussion is worth comment. I believe that you need to publish more on this topic, it might not be a taboo matter but generally people don’t speak about these subjects. To the next! Cheers.

  39. After going over a handful of the articles on your website, I really like your way of blogging. I saved it to my bookmark website list and will be checking back in the near future. Please visit my website as well and tell me how you feel.

  40. I used to be able to find good advice from your blog articles.

  41. Thank you very much for helping me.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*