تفاوت‌های حکم و قرار چیست؟

  • حکم می‌تواند حضوری یا غیابی باشد ولی قرار این‌گونه نخواهد بود.
  • در نتیجه‌ی حکم می‌توان تجدید نظر کرد اما قرار غیرقابل تجدید نظر است. (مگر قانون اجازه تجدید نظر داده باشد).
  • حکم از سوی دادگاه است ولی قرار علاوه بر آن از سوی مدیر دفتر هم صادر می‌شود.
  • حکم نیاز به دادخواست دارد ولی قرار نه.

حکم و قرار چه تفاوتی با هم دارند برای رسیدن به جواب کلی راجع به این موضوع باید به ماده ۲۹۹ قانون آیین دادرسی مدنی رجوع کرد که در آن آمده است: ” چنانچه رای دادگاه راجع به ماهیت دعوا و قاطع آن به طور جزیی یا کلی باشد، حکم و در غیر این صورت قرار نامیده می شود”. بر اساس همین ماده در ادامه بیشتر در مورد تفاوت حکم و قرار توضیح داده خواهد شد.

اولین تفاوت حکم و قرار این است حکم تنها توسط قاضی صادر می شود اما قرار ممکن است توسط دادیار، دادستان، مدیر دفتر شعبه، بازپرس یا از جانب دادگاه صادر شود. در اصطلاح قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی حکم و قرار را «رای» می نامند. برای اینکه به تفاوت حکم و قرار برسیم باید تعریف هر دو را مورد بررسی قرار دهیم.

هرگاه دادگاه در مورد پرونده ای تصمیمی راجع به ماهیت دعوا بگیرد یعنی حکم صادر شده است. رای های که از سوی دادگاه صادر می شود دو دسته می باشند، دسته اول احکام و دسته دوم قرار ها هستند. حکم دادگاه به چند دسته ازجمله حکم حضوری و غیابی، حکم قطعی و غیر قطعی، حکم اعلامی و تاسیسی و حکم نهایی و غیرنهایی تقسیم بندی می شوند.

انواع حکم را بشناسید؟

برای پیدا نمودن تفاوت حکم و قرار باید انواع حکم را بشناسید که در ادامه به اختصار بخشی از آنها توضیح داده شده است.

حکم حضوری یا غیابی: هرگاه در روند بررسی یک پرونده خوانده و یا وکیل وی در هیچ یک از جلسات حضور نداشته و بطور کتبی هیچ دفاعی را انجام نداده باشند یا دادخواست ابلاغ واقعی نشده باشد رای صادر غیابی یا غیر حضوری خواهد بود. تنها احکام غیابی صادر می شوند و چیزی به اسم قرار غیابی وجود ندارد.

حکم قطعی و غیر قطعی: در حکم قطعی دیگر مفاد آن تغییر نخواهد کرد و به همین شکل لازم الاجرا است. از احکامی که امکان شکایت وجود داشته باشد آن حکم غیر قطعی است. احکامی که قطعیت یافته باشند لازم الاجرا هستند.

احکام نهایی و غیرنهایی: احکامی که در دیوان عالی کشور قابل فرجام خواهی نباشد یا احکامی که در دیوان عالی تایید شده باشند و یا حکمی در دادگاه تجدیدنظر صادر گردیده باشد اما در دیوان عالی کشور قابل فرجام خواهی نباشد حکم نهایی خواهد بود و سایر احکام غیر نهایی خواهند بود.

حکم اعلامی و تاسیسی: احکامی که سبب وضعیت حقوقی جدیدی نشوند حکم اعلامی و احکامی که وضعیت جدیدی مانند اعلام ورشکستگی تاجری را اعلام کند حکم تاسیسی نامیده می شوند.

در قانون تعریف دقیقی از قرار وجود ندارد تا تفاوت حکم و قرار در تعریف مشخص شود تنها در ماده ۲۹۹ قانون آیین دادرسی مدنی آمده است ” چنانچه رای دادگاه راجع به ماهیت دعوا و قاطع آن به طور جزیی یا کلی باشد، حکم و در غیر این صورت قرار نامیده می شود”.

زمانی که برای یک پرونده در دادگاه حکم صادر شود پرونده مختومه می شود اما صدور قرار یعنی اینکه پرونده هنوز باز است و تحقیقات و بررسی های بیشتری تا مختومه شدن پرونده لازم است.

صدور حکم در دادگاه که بصورت کلی و یا جزئی صادر می شود بر اساس ماهیت پرونده و شکایت است اما صدور قرار ممکن است اهداف دیگری را دنبال کند مثلا شبیه سازی جرم یکی از اهداف صدور قرار است. تفاوت قرار و حکم در رای های صادره توسط مراجع قضایی مشخص است.

در تفاوت حکم و قرار باید بیان کرد حکم یک رای قضایی است که در دادگاه های تجدیدنظر امکان اعتراض به آن وجود دارد و آثاری مانند مجازات مالی، حبس و … برای متهم دارد اما در صدور رای قرار اعتراض به آن وجود ندارد مگر آنکه قانون پیش بینی کرده باشه و ممکن است متهم محکوم به مجازاتی نشود.

رای زمانی حکم به حساب می آید که از دادگاه های اعم از دادگاه بدوی، دادگاه تجدیدنظر، دادگاه انقلاب، دادگاه ویژه روحانیت و دیوان عدالت اداری صادر شده باشد و این یکی از اصلی ترین تفاوت حکم و قرار است.

همچنین برای نمایان شدن تفاوت حکم و قرار تعدادی از انواع قرار به مختصر توضیح داده شده است.

قرار نوع های مختلفی دارد که به قرار اعدادی یا مقدماتی، قرارهای قاطع دعوا و انواع آن، قرارهای شبه قاطع و قرارهای موقت تقسیم بندی می شوند که هر کدام از این نوع قرارها نیز به نوع های دیگری تقسیم بندی می شوند.

قرار تحقیق محلی، قرار معاینه محل، قرار کارشناسی، قرار تطبیق و قرار اناطه در زیر مجموعه قرار اعدادی یا مقدماتی قرار می گیرند که پرونده را آماده صدور رای نهایی و قاطع می نمایند.

قرار تحقیقی محل: برای اثبات دعوا دادرس میتواند با مراجعه به محل از موضوع اطلاعاتی بدست آورد. تحقیق محلی به عنوان یکی از ادله اثبات دعوا تحقیقات محلی است.

قرار سقوط دعوا، قرار رد دعوا، قرار استماع دعوا، قرار ابطال دادخواست، قرار رد دادخواست و قرار رد درخواست از انواع قرارهای قاطع دعوا هستند که با صدور آنها پرونده از دادگاه رسیدگی خارج می شود و از این جهت مانند احکام هستند.

قرار سقوط دعوا: در صورت صدور حکم قطعی (در دادگاه حکم قطعی برای یک اختلاف صادر شده باشد رسیدگی دوباره به آن غیر ممکن شود)، زوال حق اصلی ( فرد ارادی حقی را از خود ساقط کرده باشد) و استرداد دعوا (صرف نظر کردن خواهان از دعوای خود) قرار سقوط دعوا صادر می شود.

قرار استماع دعوا: در قرار استماع دعوا، دوباره دعوا امکان پذیر خواهد بود و امر بر مختومه نیست. به عنوان مثال فردی طلبی بخاطر بازی قمار از فرد دیگری دارد و در دادگاه آن را طلب می کند در این حالت چون قمار باطل است برای دادخواست وی قرار استماع دعوا صادر می شود.  

قرار ابطال دادخواست: در پرونده ای که لازم باشد خواهان اقدامی انجام دهد اما از این کار صرف نظر نماید قرار ابطال دادخواست صادر می شود. یا در جلسه ای نیاز به حضور خواهان باشد اما در جلسه حضور پیدا نکند باز قرار ابطال دادخواست صادر می گردد. همچنین ، بر اساس ماده ۲۵۶ ، از آن جهت که عدم تهیه وسیله اجرای قرار معاینه محل یا تحقیق محلی موجب خروج آن از دلایل متقاضی می شود . بنابراین ، زمانی که به دلیل فراهم نشدن وسیله اجرای قرار امکان پذیر نباشد و دادگاه هم بدون آن امکان صدور رای را نداشته باشد دادخواست در مرحله نخست باطل می شود.

اگر دعوا به صدور قرار سقوط دعوا ختم شود رسیدگی دوباره به دعوا مقدور نخواهد بود. قرار سقوط دعوا بر خلاف سایر قرارهای قاطع دعوا از اعتبار امر قضاوت برخوردار است.

انواع قرارهای شبه قاطع نیز شامل قرار عدم اهلیت یکی از طرفین، قرار عدم صلاحیت و قرار امتناع از رسیدگی می باشند که با صدور آنها پرونده از گردش رسیدگی خارج خواهد شد و اگر پرونده از دادگاه خارج شود همان پرونده به شعبه دادگاه دیگری جهت رسیدگی فرستاده می شود.

تهیه شده در سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران
به قلم : دکتر حشمدار

پاسخ سوالات شما https://129i.ir/?cat=1

مشاوره رایگان قضایی
هموطنان می توانند سوالات خود را
از ساعت 8 صبح تا 2 بعد از ظهر با شماره 129 و 09121900500 تماس حاصل فرمایند.
.
و از ساعت 2 بعدازظهر تا 6 بعدازظهر با شماره 09121900500 تماس تلفنی حاصل فرمایند.
.
همچنین هموطنان می توانند از طریق برنامه واتس آپ در طول 24 ساعت شبانه روز سوالات خود را نیز ارسال نمایند .

درصورت نیاز به دادخواست، شکواییه، لایحه می توانید مدارک خود را به شماره 09221900129 ارسال نمایید.

همچنین به اطلاع می رساند
کل فرم های قضایی با متن لازم در لینک ذیل موجود است
https://iran5050.com/?cat=138
که شما می توانید رایگان دانلود کنید و در دادگاه استفاده نمایید
تنها کافیست که فرم مورد نظر خود را جستجو نمایید

در مورد دیه اعضای مختلف بدن بطور کامل و بصورت تشریحی در لینک ذیل موجود می باشد.
https://iran5050.com/?p=5877
کلیه اطلاعات لازم در مورد دیه بصورت جزء به جزء توضیح داده شده است.

در مورد طلاق لینک ذیل را مطالعه فرمایید
https://iran5050.com/?s=طلاق
در مورد عدم تمکین لینک ذیل را مطالعه فرمایید
https://iran5050.com/?s=عدم+تمکین
در مورد ضرب و جرح لینک ذیل را مطالعه فرمایید
https://iran5050.com/?s=ضرب+و+جرح
در مورد مهریه لینک ذیل را مطالعه فرمایید
https://iran5050.com/?s=مهریه
در مورد نفقه لینک ذیل را مطالعه فرمایید
https://iran5050.com/?s=در+مورد+نفقه
در مورد تصادف لینک ذیل را مطالعه فرمایید
https://iran5050.com/?s=تصادف
در مورد دعاوی ملکی لینک ذیل را مطالعه فرمایید
https://iran5050.com/?s=ملک
در مورد چک لینک ذیل را مطالعه نمایید
https://iran5050.com/?s=چک
و در مورد سامانه ثنا لینک ذیل را مطالعه فرمایید
سامانه ثنا روند پرونده شما را اعلام می نماید و شما می توانید از شکایت و موضوع شکایت و دستور قاضی مطلع شوید
https://iran5050.com/?s=سامانه+ثنا
در مورد دریافت خدمات قضایی از تلفن همراه لینک ذیل را مطالعه فرمایید
مانند فراموشی رمز ورود و غیره
https://iran5050.com/?p=857
در مورد شکایت از قضات لینک ذیل را مطالعه فرمایید
https://iran5050.com/?p=2625

لازم بذکر است
در بسیاری موارد شهروندان با توجه به پرداخت هزینه بالای وکلاء ، متاسفانه هیچ نتیجه ای بدست نیاورده اند
لذا این سامانه در جهت رفاه شهروندان ایرانی داخل و خارج کشور و کاهش هزینه های قضایی در صورت نیاز به لایحه ، دادخواست ، شکایت، دفاعیه ، مطالعه پرونده ،تجدید نظرخواهی و اعاده دادرسی ، درخواست خود با را به همرا مدارک ارسال نمایید تا کارشناسان مجرب و دانشگاهی ، درخواست شما را بررسی کرده و مدارک لازم را تنظیم و برای شما ارسال نمایند.
همچنین مستقیما می توانید از کانال تلگرامی ذیل کلیه اطلاعات لازم را بدست آورید.
iran5050com@
@iran5050com
https://chat.whatsapp.com/LXJ0EtK4nSV3I7cC0192nV
از صبر و شکیبایی شما متشکریم

 2,627 total views,  2 views today

انتشار توسط 8 تم
با کلیک روی عکس،  سوال خود را یطور خودکار درواتساپ طرح نمایید وپاسخ رایگان دریافت نمایید

92 نظر

  1. Nice post. I learn something totally new and challenging on blogs I stumbleupon everyday. It’s always helpful to read through content from other authors and use something from other websites.

  2. Good article. I am dealing with some of these issues as well..

  3. Howdy! This blog post could not be written much better! Going through this article reminds me of my previous roommate! He always kept talking about this. I am going to forward this information to him. Fairly certain he’s going to have a very good read. Thank you for sharing!

  4. This is a topic which is close to my heart… Thank you! Exactly where are your contact details though?

  5. A fascinating discussion is definitely worth comment. I do think that you should publish more on this issue, it might not be a taboo matter but typically folks don’t discuss such issues. To the next! Best wishes!

  6. An outstanding share! I have just forwarded this onto a friend who has been doing a little homework on this. And he actually bought me breakfast simply because I found it for him… lol. So allow me to reword this…. Thank YOU for the meal!! But yeah, thanks for spending some time to talk about this subject here on your internet site.

  7. Good info. Lucky me I recently found your blog by chance (stumbleupon). I have bookmarked it for later!

  8. Excellent post. I am dealing with many of these issues as well..

  9. You are a great writer. Do you have any more webpages? You can see me naked https://bit.ly/3sRlKDe

  10. Thanks for the sensible critique. Me & my neighbor were just preparing to do some research on this. We got a grab a book from our area library but I think I learned more clear from this post. I am very glad to see such fantastic info being shared freely out there.

  11. An intriguing discussion is worth comment. There’s no doubt that that you need to publish more about this subject matter, it may not be a taboo subject but usually people don’t talk about these issues. To the next! Kind regards.

  12. Interested in more info. How can I reach you?

  13. I am interested in more information. How can I contact you?

  14. Howdy! I could have sworn I’ve visited this site before but after browsing through many of the posts I realized it’s new to me. Anyhow, I’m certainly happy I came across it and I’ll be bookmarking it and checking back often.

  15. Way cool! Some extremely valid points! I appreciate you writing this write-up and the rest of the website is very good.

  16. Your style is very unique compared to other people I’ve read stuff from. Thank you for posting when you have the opportunity, Guess I will just book mark this blog.

  17. How can I reach you? I am interested in more information.

  18. I absolutely love your website.. Great colors & theme. Did you create this amazing site yourself? Please reply back as I’m trying to create my own blog and would like to learn where you got this from or just what the theme is called. Cheers!

  19. Everyone loves it when people get together and share ideas. Great blog, stick with it!

  20. I really like it when individuals get together and share views. Great website, continue the good work.

  21. Learn Mistä tiedät? in English translation and other related translations from Finnish to English.
    Discover Mistä tiedät? meaning and improve your English skills!

  22. Way cool! Some very valid points! I appreciate you writing this post and the rest of the website is extremely good.

  23. I was very pleased to find this web site. I need to to thank you for your time for this particularly wonderful read!! I definitely loved every little bit of it and I have you book marked to see new stuff on your website.

  24. Asya Esmer Prezervatif oyna Cum Cumshot Grup seks Hardcore 05:
    25 Amatör siyah ve Abanoz oral seks Cumshots yaşlı genç swissporn Cumshot Sperm Yapay penis Teen emmek Fuck genç.

  25. I needed to thank you for this wonderful read!! I certainly loved every little bit of it. I have you book-marked to look at new stuff you post…

  26. Sert Sikiş MİLF Anne. Yaşlı Ve genç Busty Kız evlat.
    Sert Sikiş Pirsing Mutfak Dad Crush. Amcık Babalar Uyku Family Strokes.

    Sakso Babalar Yeniyetme Dad Crush. Reklam. Sert Sikiş.

  27. Pretty! This has been an extremely wonderful article. Many thanks for supplying this information.

  28. Hello there, I think your blog may be having web browser compatibility problems. When I look at your website in Safari, it looks fine however when opening in Internet Explorer, it’s got some overlapping issues. I just wanted to provide you with a quick heads up! Other than that, fantastic site!

  29. After checking out a handful of the blog articles on your website, I really like your way of blogging. I book-marked it to my bookmark webpage list and will be checking back in the near future. Please visit my web site as well and tell me what you think.

  30. This is the perfect web site for everyone who wants to understand this topic. You know a whole lot its almost hard to argue with you (not that I really will need to…HaHa). You definitely put a fresh spin on a subject which has been discussed for many years. Excellent stuff, just great.

  31. This blog was… how do you say it? Relevant!! Finally I have found something which helped me. Many thanks.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*