تفاوت عرصه و اعیان در قانون چیست؟

علامه دکتر حشمدار
سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی


وقتی گفته می شود عرصه، منظور همان زمین است که ساختمان روی آن بنا شده که به ساختمان اعیان گفته می شود.

پس بنا و ساختمانی که روی زمین احداث شده است را اعیان میگویند و خودزمین عرصه نامیده می شود. حال اگر زمین خالی باشد و چیزی روی آن بنا نشده باشد به آن زمین بیاض(بیض و بیاض در عربی به معنای سفید است) گفته می شود.

اهمیت عرصه و اعیان در چیست؟

ممکن است کسی که صاحب زمین یا عرصه است صاحب ساختمان هم‌باشد که اشکالی پیش نمی آید. اما در مواردی مالک عرصه شخص الف است و مالک ساختمان شخص ب و یا اینکه در آپارتمان های چندین واحده در زمانی که بحث تخریب پیس بیاید ما یک هر واحد به اندازه سهم خود مشترکا  دیگر مالک ها مالک‌ زمین است و این امر در ساخت و ساز دوباره اهمیت پیدا میکند

سند ملکی عرصه، سند ملکی اعیان

در اینجا هم به تبع آن چه گفته شد منظور از سند عرصه، سند زمینی است که ساختمان روی آن بنا شده گفتیم که ممکن است مالکان آنها متفاوت باشد. مثلا فرض کنید مالک عرصه و زمین سازمان اوقاف است اما شخص دیگر اعیان روی آن بنا کرده و مالک اعیان است. در اینجا چون عرصه مال اوقاف است پس قابل واگذاری نیست و تنها اعیان قابل واگذاری خواهد بود. و شخصی که اعیان روی زمین وقفی بنا کرده برای این کار سالیانه مبلغی به اوقاف پرداخت میکند.

سهم و قدر السهم اعیان از عرصه

فرض کنید که شما واحدی را خریداری کرده اید که ۱۰۰ متر و کل مجتمع ۱۰۰۰ متر است، در اینجا با توجه به مقداری که شما مالک اعیان هستید به نسبت آن مالک عرصه هم خواهید شد. پس هرچه عرصه بزرگتر باشد نسبت مالکیت شما هم بیشتر خواهد بود. اما در بحث بالا که گفتیم اصلا عرصه موقوفه است و با اینجا فرق دارد.

دعاوی عرصه و اعیان

اکثر دعاوی در مورد عرصه و اعیان در شهرداری ها قابل حل و فصل است مثل زمانی که وارثان می خواهند سهم خود را از عرصه بدانند و یا اینکه در صدور سند اعیانی مشکلی به وجود می آید.

دعوای الزام به تنظیم سند اعیانی هم در دادگاه محل ملک اقامه می شود برای مثال فرض کنید صاحب اعیانی که عرصه آن‌مال وقف است آن را واگذار میکند به دیگری( که البته اجازه اوقاف را لازم دارد) حالا که ان را واگذار کرده از تنظیم‌ سند خودداری میکند در اینجا می توان الزام وی را به تنظیم سند اعیانی از دادگاه خواست.

فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی

به آگاهی می‌رسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ می‌توانند پرسش‌های فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح به‌صورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند.

شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰

حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخ‌گویی به پرسش‌های شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی می‌باشند.

علامه دکتر حشمدار
سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی


وقتی گفته می شود عرصه، منظور همان زمین است که ساختمان روی آن بنا شده که به ساختمان اعیان گفته می شود.

پس بنا و ساختمانی که روی زمین احداث شده است را اعیان میگویند و خودزمین عرصه نامیده می شود. حال اگر زمین خالی باشد و چیزی روی آن بنا نشده باشد به آن زمین بیاض(بیض و بیاض در عربی به معنای سفید است) گفته می شود.

اهمیت عرصه و اعیان در چیست؟

ممکن است کسی که صاحب زمین یا عرصه است صاحب ساختمان هم‌باشد که اشکالی پیش نمی آید. اما در مواردی مالک عرصه شخص الف است و مالک ساختمان شخص ب و یا اینکه در آپارتمان های چندین واحده در زمانی که بحث تخریب پیس بیاید ما یک هر واحد به اندازه سهم خود مشترکا  دیگر مالک ها مالک‌ زمین است و این امر در ساخت و ساز دوباره اهمیت پیدا میکند

سند ملکی عرصه، سند ملکی اعیان

در اینجا هم به تبع آن چه گفته شد منظور از سند عرصه، سند زمینی است که ساختمان روی آن بنا شده گفتیم که ممکن است مالکان آنها متفاوت باشد. مثلا فرض کنید مالک عرصه و زمین سازمان اوقاف است اما شخص دیگر اعیان روی آن بنا کرده و مالک اعیان است. در اینجا چون عرصه مال اوقاف است پس قابل واگذاری نیست و تنها اعیان قابل واگذاری خواهد بود. و شخصی که اعیان روی زمین وقفی بنا کرده برای این کار سالیانه مبلغی به اوقاف پرداخت میکند.

سهم و قدر السهم اعیان از عرصه

فرض کنید که شما واحدی را خریداری کرده اید که ۱۰۰ متر و کل مجتمع ۱۰۰۰ متر است، در اینجا با توجه به مقداری که شما مالک اعیان هستید به نسبت آن مالک عرصه هم خواهید شد. پس هرچه عرصه بزرگتر باشد نسبت مالکیت شما هم بیشتر خواهد بود. اما در بحث بالا که گفتیم اصلا عرصه موقوفه است و با اینجا فرق دارد.

دعاوی عرصه و اعیان

اکثر دعاوی در مورد عرصه و اعیان در شهرداری ها قابل حل و فصل است مثل زمانی که وارثان می خواهند سهم خود را از عرصه بدانند و یا اینکه در صدور سند اعیانی مشکلی به وجود می آید.

دعوای الزام به تنظیم سند اعیانی هم در دادگاه محل ملک اقامه می شود برای مثال فرض کنید صاحب اعیانی که عرصه آن‌مال وقف است آن را واگذار میکند به دیگری( که البته اجازه اوقاف را لازم دارد) حالا که ان را واگذار کرده از تنظیم‌ سند خودداری میکند در اینجا می توان الزام وی را به تنظیم سند اعیانی از دادگاه خواست.

فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی

به آگاهی می‌رسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ می‌توانند پرسش‌های فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح به‌صورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند.

شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰

حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخ‌گویی به پرسش‌های شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی می‌باشند.

با کلیک روی عکس،  سوال خود را یطور خودکار درواتساپ طرح نمایید وپاسخ رایگان دریافت نمایید

Check Also

تفاوت سرقت تعزیری و سرقت حدی چیست؟

سرقت جرمی است که از دیرباز رخ می داده است از این رو همیشه مورد توجه …