سامانه مشاوره رایگان قضایی جمهوری اسلامی ایران حجت الاسلام و المسلمین دکتر حشمدار
Related Articles
در نظام قضایی، تشخیص صلاحیت دادگاهها از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ چرا که هر دادگاه باید در چهارچوب صلاحیتهای قانونی خود به رسیدگی پروندهها بپردازد. دو نوع اصلی از عدم صلاحیت وجود دارد که عبارتاند از: عدم صلاحیت ذاتی و عدم صلاحیت محلی.
1. عدم صلاحیت ذاتی (صلاحیت موضوعی)
عدم صلاحیت ذاتی به معنای فقدان صلاحیت دادگاه از نظر نوع و ماهیت دعوی یا موضوع مورد رسیدگی است. این بدان معناست که دادگاه مورد نظر از لحاظ تخصص و اختیارات قانونی، صلاحیت رسیدگی به آن پرونده را ندارد.
به عنوان مثال:
- دادگاه حقوقی صلاحیت رسیدگی به دعاوی حقوقی دارد ولی نمیتواند به دعاوی کیفری رسیدگی کند.
- دادگاه کیفری صالح به رسیدگی به جرایم است، ولی صلاحیت رسیدگی به مسائل خانوادگی یا اداری را ندارد.
- دعاوی خاص مانند دعاوی مربوط به کارکنان دولت ممکن است صرفاً در دیوان عدالت اداری قابل طرح باشد.
بنابراین، عدم صلاحیت ذاتی ناشی از مغایرت موضوع پرونده با حیطه صلاحیت قانونی دادگاه است.
2. عدم صلاحیت محلی (صلاحیت مکانی)
عدم صلاحیت محلی مربوط به حوزه جغرافیایی صلاحیت دادگاه است. هر دعوی باید در دادگاهی مطرح شود که قانون آن را صالح برای رسیدگی به موضوع در محدوده خاص جغرافیایی تعیین کرده است.
برای مثال:
- دعوایی که مربوط به ملکی است که در شهرستان «الف» واقع شده، باید در دادگاه محل وقوع ملک مطرح شود.
- دادگاه محل اقامت خوانده، معمولاً صالح برای رسیدگی به دعاوی مربوط به او است.
اگر دعوا در دادگاهی غیر از حوزه جغرافیایی صالح طرح شود، آن دادگاه از لحاظ محلی صلاحیت ندارد و پرونده باید به دادگاه صالح ارجاع گردد.
جمعبندی و اهمیت موضوع
- عدم صلاحیت ذاتی به محدودیتهای قانونی در مورد نوع و ماهیت دعوا اشاره دارد و باعث میشود دادگاه نتواند به اصل پرونده ورود کند.
- عدم صلاحیت محلی به محدودیت مکانی صلاحیت دادگاه مربوط است و تعیین میکند که پرونده باید در کدام حوزه قضایی رسیدگی شود.
شناخت دقیق و رعایت این دو نوع صلاحیت، زمینهساز رسیدگی صحیح، عادلانه و قانونی به دعاوی است و از اطاله دادرسی و تضییع حقوق افراد جلوگیری مینماید.
سامانه
فقیه محقق، حجتالاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه) سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی به آگاهی میرسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ میتوانند پرسشهای فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح بهصورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند. شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰ حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخگویی به پرسشهای شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی میباشند. در نظام قضایی، تشخیص صلاحیت دادگاهها از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ چرا که هر دادگاه باید در چهارچوب صلاحیتهای قانونی خود به رسیدگی پروندهها بپردازد. دو نوع اصلی از عدم صلاحیت وجود دارد که عبارتاند از: عدم صلاحیت ذاتی و عدم صلاحیت محلی. عدم صلاحیت ذاتی به معنای فقدان صلاحیت دادگاه از نظر نوع و ماهیت دعوی یا موضوع مورد رسیدگی است. این بدان معناست که دادگاه مورد نظر از لحاظ تخصص و اختیارات قانونی، صلاحیت رسیدگی به آن پرونده را ندارد. به عنوان مثال: بنابراین، عدم صلاحیت ذاتی ناشی از مغایرت موضوع پرونده با حیطه صلاحیت قانونی دادگاه است. عدم صلاحیت محلی مربوط به حوزه جغرافیایی صلاحیت دادگاه است. هر دعوی باید در دادگاهی مطرح شود که قانون آن را صالح برای رسیدگی به موضوع در محدوده خاص جغرافیایی تعیین کرده است. برای مثال: اگر دعوا در دادگاهی غیر از حوزه جغرافیایی صالح طرح شود، آن دادگاه از لحاظ محلی صلاحیت ندارد و پرونده باید به دادگاه صالح ارجاع گردد. شناخت دقیق و رعایت این دو نوع صلاحیت، زمینهساز رسیدگی صحیح، عادلانه و قانونی به دعاوی است و از اطاله دادرسی و تضییع حقوق افراد جلوگیری مینماید.
فقیه محقق، حجتالاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه) سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی به آگاهی میرسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ میتوانند پرسشهای فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح بهصورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند. شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰ حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخگویی به پرسشهای شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی میباشند.
1. عدم صلاحیت ذاتی (صلاحیت موضوعی)
2. عدم صلاحیت محلی (صلاحیت مکانی)
جمعبندی و اهمیت موضوع
سامانه
